FindRisk Logo
Yüksekte Çalışma Kontrol Listesi: 30 Madde ve Kontrol Takvimi
Tüm Makaleler
yüksekte çalışmayüksekte çalışma kontrol listesidüşmeye karşı korumaemniyet kemeri kontrolüiskele kontrolümerdiven güvenliği

Yüksekte Çalışma Kontrol Listesi: 30 Madde ve Kontrol Takvimi

29 Eylül 202616 dk okumaFindRisk Team

Yüksekte çalışma kontrol listesi, düşme sonucu yaralanma ihtimali olan her işten önce ve iş sırasında sorumlu kişinin ya da iş güvenliği uzmanının doldurduğu yapılandırılmış bir kontrol listesidir. İşin planlandığını, kenar ve boşlukların korunduğunu, erişim ekipmanı ile düşmeyi durdurma donanımının sağlam olduğunu ve kurtarma planının hazır olduğunu doğrular; böylece iş, düşmeden sonra değil önce durur.

Yüksekten düşme, iş kazalarında ölümlerin başlıca nedenlerinden biri olmaya devam ediyor. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu 2024 yılında 5.070 ölümlü iş kazasından 844'ünün düşme, kayma ve takılma kaynaklı olduğunu açıkladı (BLS CFOI, 2026). Yalnızca inşaat ve maden meslek grubunda bu şekilde 370 kişi hayatını kaybetti. OSHA'nın 2025 mali yılında en sık ceza yazılan standartlar listesinde düşmeye karşı koruma birinci, merdivenler üçüncü, iskeleler altıncı ve düşmeye karşı koruma eğitimi yedinci sırada (OSHA Top 10).

İnternetteki hazır listelerin çoğu bir sayfa evet/hayır kutusundan ibaret. Bu liste ise denetimin sahada nasıl yürüdüğüne göre kuruldu: altı bloktan oluşan 30 maddelik iş öncesi kontrol, emniyet kemeri, merdiven ve iskeleler için ayrı bir periyodik kontrol takvimi, işi durdurması gereken bulguların listesi ve önlem öncesi ile sonrası puanlanmış üç bulgu.


Her Şey Yolunda Görünen Bir Saha Turu

Kurgusal bir depo tadilatı düşünün. Bir taşeron ekip çatı altına kablo tavası monte ediyor. Sahada bir seyyar iskele kulesi, iki A tipi merdiven ve havalandırma için açık bırakılmış bir çatı kapağı var. İskeledeki herkes tam vücut kemeri takmış, sorumlu kişi çalışma iznini sabah 07.30'da imzalamış.

İlk bakışta iş kontrol altında görünüyor. Yapılandırılmış bir kontrol ise on dakikada dört sorun buluyor: kulenin bir tarafındaki tekerlek frenleri açık, merdivenlerden biri en üst basamaktan kullanılıyor, açık çatı kapağının etrafında korkuluk ya da üzerinde kapak yok ve kemerle asılı kalan birinin nasıl indirileceğini kimse söyleyemiyor. Bunların hiçbiri sıra dışı değil. Her biri aşağıdaki listede var ve liste olmadan çoğu ancak bir kazadan sonra fark edilir.

Senaryo örnek amaçlıdır. Yüksekte çalışma kontrol listesinin evrak işinden çok, kolayca yanından geçilen şeylere bakmaya zorlamakla ilgili olduğunu gösteriyor.


Yüksekte Çalışma Nedir, Hangi Yükseklikten Başlar?

Yüksekte çalışma, Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği'ndeki (Resmî Gazete 05.10.2013, sayı 28786) ifadeyle "seviye farkı bulunan ve düşme sonucu yaralanma ihtimalinin oluşabileceği her türlü alanda yapılan çalışma"dır. Yani iki koşulun birlikte olması yeterli: seviye farkı ve yaralanma ihtimali. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi mevzuatta rakamsal bir sınır olmadığını, 50 cm yükseklikteki bir platform ya da basamak üzerinde yapılan kısa bir tadilatın da yüksekte çalışma sayıldığını belirtiyor.

İngiltere'de HSE de aynı yaklaşımı kullanır: önlem alınmadığında kişinin yaralanmaya yol açabilecek bir mesafeden düşebileceği her yer (HSE). ABD'de ise sayısal eşikler vardır, ama bunlar işin "yüksekte" olup olmadığını değil, düşmeye karşı korumanın ne zaman zorunlu olduğunu belirler:

Ülke / kural Düşmeye karşı koruma ne zaman zorunlu?
Türkiye, Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği Rakamsal sınır yok; düşme sonucu yaralanma ihtimali olan her çalışma
İngiltere, Work at Height Regulations 2005 Asgari yükseklik yok; yaralanmaya yol açabilecek her düşme
OSHA genel sanayi, 29 CFR 1910.28(b)(1) Korumasız kenar alt seviyeden 1,2 m (4 ft) veya daha yüksekse
OSHA inşaat, 29 CFR 1926.501(b)(1) 1,8 m (6 ft) veya daha yüksekse
OSHA iskeleler, 29 CFR 1926.451(g)(1) 3,1 m (10 ft) üzerindeyse

Denetçi için pratik kural şu: Bir işi kontrol edip etmeyeceğinize bir eşik karar vermesin. Merdivenden ya da açık bir çukura düşme, bu eşiklerin çok altında da ciddi yaralanmaya yol açabilir.


Listeyi Kullanmadan Önce: Kaçın, Önle, Azalt

Yüksekte çalışma karar akışı: yüksekte çalışmadan kaçın, toplu korumayla düşmeyi önle, kişisel korumayla düşmenin sonucunu azalt, ardından altı kontrol bloğunu uygula ve kritik bulguda işi durdur

Kontrol listesi alınan önlemleri doğrular; yanlış seçilmiş önlemleri düzeltemez. Denetime başlamadan önce planın doğru sırayı izlediğine bakın. HSE bu sırayı şöyle koyar: makul ölçüde mümkünse yüksekte çalışmaktan kaçın, mevcut güvenli bir yer ya da doğru ekipmanla düşmeyi önle, risk ortadan kaldırılamıyorsa düşme mesafesini ve sonuçlarını azalt.

Türk mevzuatı da aynı sırayı ister:

  1. Kaçın. Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği Ek-4 B madde 2(a): Yüksekte yapılması zorunlu olmayan montaj ve benzeri çalışmalar mümkün olduğunca öncelikle yerde yapılır. Parçaları yerde birleştirip yerine kaldırmak, uzatma saplı aletler kullanmak ya da ekipmanı uzaktan izlemek bu adıma girer.
  2. Önle. Aynı maddenin (ç) bendi: Çalışanların güvenliği öncelikle güvenli korkuluklar, düşmeyi önleyici platformlar, bariyerler, kapaklar, çalışma iskeleleri, güvenlik ağları veya hava yastıkları gibi toplu koruma tedbirleriyle sağlanır. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Resmî Gazete 25.04.2013, sayı 28628) Ek-II madde 4.1.1 de toplu korumaya kişisel korumaya göre öncelik verir.
  3. Azalt. Toplu koruma mümkün değilse kişisel koruma: çalışanın kenara ulaşmasını engelleyen konum sınırlama ya da başlamış bir düşmeyi durduran tam vücut kemeri sistemi.

Bu, düşme tehlikesine uygulanmış kontrol hiyerarşisidir. Plan doğrudan "emniyet kemeri takılacak" diye başlıyorsa, kutuları işaretlemeden önce bunu gündeme getirin.


İş Öncesi Yüksekte Çalışma Kontrol Listesi

Bu listeyi iş günü, çalışma yerinde, iş başlamadan önce ve koşullar değiştiğinde (yeni ekip, hava durumu, yeri değişen kenar koruması, farklı bir erişim yöntemi) tekrar kullanın. Her maddeyi Evet, Hayır ya da Uygulanamaz olarak işaretleyin. [DURDUR] işaretli bir maddede "Hayır" varsa, düzeltilene kadar işe başlanmaz.

Blok 1: Planlama ve izin

  1. Bu iş ve bu yer için hazırlanmış bir risk değerlendirmesi ya da iş güvenliği analizi (JSA) var. [DURDUR]
  2. Kaçın → önle → azalt sırası izlenmiş; kişisel koruma seçildiyse gerekçesi yazılı.
  3. Sisteminiz gerektiriyorsa (çatı, kırılgan yüzey, enerjili ekipman yakını) çalışma izni düzenlenmiş ve izindeki şartlar sahada gördüğünüzle uyuşuyor.
  4. Çalışanlar kullandıkları ekipman (kemer, iskele, platform) konusunda eğitimli ve düşme anında ne yapacaklarını söyleyebiliyor. Değilse [DURDUR].
  5. Hava koşulları uygun. İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-II 4.1.6'ya göre yüksekte geçici işler uygun hava koşullarında sürdürülür ve değerlendirmede önce ekipmanın kullanım kılavuzu ile üretim standardı dikkate alınır.
  6. İş öncesi brifing ya da iş başı konuşması kenarları, erişim yolunu ve kurtarma planını kapsadı.

Blok 2: Kenarlar, boşluklar ve kırılgan yüzeyler

  1. Çalışma alanına yakın her açık kenarda ana korkuluk, ara korkuluk ve topuk levhası var. ÇSGB rehberine göre ana korkuluk çalışma yüzeyinden en az 1 metre yukarıda, topuk levhası en az 15 cm yüksekliktedir ve zeminle arasında boşluk bırakmaz. Başka koruma yokken açık kenar varsa [DURDUR].
  2. Döşeme ve çatı boşlukları korkulukla çevrili ya da sabitlenmiş, yeterince sağlam bir kapakla kapalı ve işaretli.
  3. Kırılgan yüzeyler (ışıklıklar, eternit levhalar, eski çatı pencereleri) belirlenmiş; yürüme yolu, kapak veya ağ olmadan üzerinde ya da yanında çalışılmıyor. [DURDUR]
  4. Bir iş için sökülen toplu koruma yerine aynı korumayı sağlayan önlem alınmış ve iş bitince koruma yerine konuyor. İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-II 4.1.5 bu önlem alınana kadar çalışma yapılmamasını ister.
  5. Alt alan bariyerle kapatılmış ya da düşen cisimlere karşı korunmuş; aşağıdakiler baret takıyor.

Blok 3: El merdivenleri ve A tipi merdivenler

  1. Merdiven kullanımı gerekçeli: iş hafif, kısa süreli ve düşük riskli, platform kullanmak uygulanabilir değil. İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-II 4.1.2, el merdivenini ancak düşük risk nedeniyle daha güvenli ekipman gerekmiyorsa, kısa süre kullanılacaksa veya değiştirilemeyen işyeri koşullarında kabul eder. HSE rehberi bir seferde en fazla 30 dakikalık hafif işleri önerir.
  2. Merdiven hasarsız: dikmeler düz, basamaklar ve ayak pabuçları sağlam, kilit kolları çalışıyor. Hasarlı merdiven "Kullanmayın" etiketiyle işaretlenip kullanımdan kaldırılmış. [DURDUR]
  3. Dayamalı merdiven yaklaşık 1'e 4 açıyla kurulmuş, kaymaya karşı sabitlenmiş ve çıkılan platform seviyesini yeterince aşıyor (OSHA: en az 0,9 m).
  4. A tipi merdivenin en üst basamağına ya da tablasına çıkılmıyor; dengeyi bozacak yük taşınmıyor. Çalışan merdivene yüzü dönük çıkıp iniyor.
  5. Enerjili elektrik ekipmanı yakınında iletken olmayan merdiven kullanılıyor.

Blok 4: İskeleler, seyyar kuleler ve yükseltilebilir platformlar

  1. İskelenin güncel kontrol kaydı ya da etiketi var ve bu vardiyadan önce yetkili bir kişi tarafından gözle kontrol edilmiş. [DURDUR]
  2. Taban plakaları ve altlıklar sağlam, düz zeminde. Seyyar kulelerin tekerlek frenleri kilitli; İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-II 4.3.3 tekerlekli iskelelerin kazara hareketinin önlenmesini ister. Kule yuvarlanabiliyorsa [DURDUR].
  3. Platformlar tam kaplı; boşluk ya da gevşek tahta yok. Tüm açık kenarlarda korkuluk ve topuk levhası tam.
  4. Güvenli erişim var (iskele merdiveni, merdiven kulesi). Kimse çerçeveye ya da çaprazlara tırmanmıyor.
  5. Kurulumu bitmemiş ya da değiştirilen bölümler uyarı işaretleriyle işaretli ve girişi fiziki olarak engellenmiş (Ek-II 4.3.5).
  6. Yükseltilebilir platform (sepetli platform, makaslı platform) operatör tarafından kullanım öncesi kontrol edilmiş; kumandalar ve acil indirme çalışıyor, sepetteki çalışanlar üreticinin belirttiği bağlantı noktasına ve donanıma bağlı.

Blok 5: Kişisel düşmeyi durdurma sistemleri

  1. Tam vücut kemeri, bağlantı halatı ve bağlantı elemanları kullanıcı tarafından kullanımdan önce kesik, aşınma, dikiş hasarı, ısı ya da kimyasal hasar, deforme metal parça ve açılmış şok emici açısından kontrol edilmiş. Herhangi bir kusurda [DURDUR].
  2. Donanımın etiketi okunuyor ve kontrol takviminizdeki süre içinde yapılmış kayıtlı bir ayrıntılı kontrolü var (sonraki bölüm).
  3. Ankraj noktaları belirlenmiş, dayanımı biliniyor ve mümkünse çalışanın üst seviyesinde. OSHA bağlanan her kişi için 22,2 kN (5.000 lb) ya da nitelikli bir kişinin tasarladığı sistemde en az iki güvenlik katsayısı ister (1910.140(c)(13)).
  4. Düşme mesafesi yeterli: bağlantı halatı, şok emici, kemer esnemesi ve çalışanın boyu ankraj ile alttaki en yakın engel arasına sığıyor. OSHA serbest düşmeyi 1,8 m, yavaşlama mesafesini 1,1 m ile sınırlar.
  5. Bağlantı elemanları kendiliğinden kilitlenen tipte. Düşme durdurma için bel kemeri kullanılmıyor.

Blok 6: Kurtarma ve acil durum

  1. Bu iş için yazılı bir kurtarma planı var; kurtarma ekipmanı sahada ve planda adı geçen kişiler mevcut. Yapı İşleri Yönetmeliği Ek-4 B madde 2(b) yüksekten düşme hususlarının acil durum planında yer almasını ister. [DURDUR]
  2. Kurtarma, asılı kalan çalışana hızla ulaşabiliyor. OSHA "hızlı kurtarma" (prompt rescue) şartı koyar; yalnızca itfaiyeyi aramaya dayanan bir plan nadiren hızlıdır.
  3. İletişim çalışıyor (yüksekte telsiz ya da telefon çekiyor) ve herkes kimi arayacağını, en yakın ilk yardım noktasını biliyor.

Şantiye genelini kapsayan daha geniş bir liste için inşaat sahası güvenlik denetimi kontrol listesi düşmelerin yanında düzen, elektrik, kazı ve iş makinelerini de ele alıyor.


Periyodik Kontroller: Neye, Ne Sıklıkla Bakılır?

İş öncesi kontrol bugünün sorunlarını yakalar. Periyodik kontroller ise hızlı bir bakışta görülmeyen yavaş bozulmayı yakalar. İkisini de kontrol düzeninize ekleyin ve kayıt tutun.

Ekipman Her kullanımdan önce Periyodik / ayrıntılı kontrol Kaynak
Tam vücut kemeri, bağlantı halatları, dokuma ve ip Kullanıcı kontrolü, elle ve gözle, her seferinde En az 6 ayda bir; yıkım, çelik montaj, iskele gibi ağır koşullarda sık kullanılan donanımda en az 3 ayda bir. Kayıt altına alınır HSE INDG367
Kişisel düşmeyi durdurma sistemi bileşenleri Her kullanım öncesi gözle kontrol; yıpranan parça değiştirilir Üretici talimatına göre ÇSGB rehberi
Düşme durdurmuş donanım Derhal kullanımdan kaldırılır Tekrar kullanılmaz; imha edilir ya da üreticiye gönderilir OSHA 1910.140(c)(17), HSE INDG367
Yapı iskeleleri Kullanım öncesi kontrol Periyodik kontrole yetkili kişilerce; ilgili standartta süre belirtilmemişse 6 ayda bir İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-III
İskele kurma, sökme, önemli değişiklik Görevli inşaat mühendisi gözetiminde, eğitimli çalışanlarca Kurma, kullanma ve sökme planına göre Ek-II 4.3.2, 4.3.6
El merdivenleri Kullanıcı kontrolü; ÇSGB rehberi her kullanımdan sonra kontrol önerir Yetkin kişi tarafından düzenli aralıklarla ve güvenliği etkileyebilecek her olaydan sonra ÇSGB rehberi, OSHA 1926.1053(b)(15)
Ankraj noktaları ve yaşam hatları Bağlanmadan önce gözle kontrol Üretici ve kurulum firmasının talimatına göre; her düşmeden sonra Üretici talimatı

Denetimlerde sık atlanan iki nokta var. Birincisi, ayrıntılı kontrol bir etiketten ibaret değildir; kontrolü yapan yetkin kişinin adı ve kaydı olmalıdır. İkincisi, düşme durdurmuş her donanımın ömrü bitmiştir. HSE bu konuda net: düşme durdurmuş bir bağlantı halatı "asla tekrar kullanılmamalıdır."

İş Ekipmanları Yönetmeliği'nin Ek-III'ü 23.12.2025 tarihli (sayı 33116) değişiklikle yeniden düzenlendi ve iskele kontrolüne yetkili meslek grupları genişletildi. Periyot ve yetkili kişi için güncel konsolide metni mevzuat.gov.tr'den kontrol edin.


İşi Durduran Bulgular ve Düzeltilip Kaydedilecek Bulgular

Her "Hayır" aynı ağırlıkta değildir. Kimsenin yukarı çıkmaması gereken bulguları, düzeltilip kayda geçirilecek olanlardan ayırın. Böylece liste, hepsi aynı ağırlıkta tiklerden oluşan bir forma dönüşmez.

Düzeltilene kadar işi durdur Hızla düzelt ve kaydet
Başka koruma yokken ulaşılabilir açık kenar veya korumasız boşluk Altında kimsenin çalışmadığı yerde eksik topuk levhası parçası
Kusurlu ya da etiketsiz kemer, halat veya bağlantı elemanı Kontrol kaydı sahada değil ama telefonla teyit edildi
Bu vardiya kontrol edilmemiş ya da "güvensiz" etiketli iskele Platform üzerinde küçük düzen eksikleri
Yuvarlanabilen ya da yumuşak zemindeki seyyar kule Uyarı şeridinde solmuş işaretleme
Kurtarma planı yok ya da kurtarıcılar ve ekipman sahada değil Brifing yapılmış ama imzalanmamış
Kırılgan yüzey üzerinde ya da yanında korumasız çalışma Merdiven depolaması dağınık
Ekipmanın sınırlarını aşan hava koşulları

İşi durduran bir bulgu düzeltildiğinde o maddeyi yerinde yeniden kontrol edin; kimin, ne zaman düzelttiğini kaydedin. Sağ sütundaki bulgular için her birine bir sorumlu ve termin verin; tıpkı diğer düzeltici faaliyetlerde olduğu gibi.


Yüksekte Çalışma Bulgularını Puanlamak: Üç Örnek

Risk puanı, bulgu listesini öncelik sırasına çevirir. Aşağıda üç tipik bulgu, Fine-Kinney örnekleri yazımızdaki ölçeklerle puanlandı (Risk = Olasılık × Frekans × Şiddet). Değerler örnek amaçlıdır; ekibiniz kendi sahasını puanlamalıdır.

Bulgu Önce: O × F × Ş Risk Uygulanan önlem Sonra: O × F × Ş Risk
Günlük çalışma alanının yanında açık çatı kapağı, korkuluk ya da kapak yok 3 × 6 × 15 270 (Yüksek) Kapak çevresine menteşeli korkuluk; kullanılmadığında kapak kapalı 0,5 × 6 × 15 45 (Olası)
Kenarında kesik olan dokuma bağlantı halatı, haftalık kullanım 3 × 3 × 15 135 (Önemli) Halat imha edildi; kullanım öncesi kontrol eğitimi; 6 aylık ayrıntılı kontrol kayda alındı 1 × 3 × 15 45 (Olası)
Günlük tavan işinde A tipi merdivenin en üst basamağının kullanılması 6 × 6 × 7 252 (Yüksek) Korkuluklu podyum merdivenle değiştirildi 1 × 6 × 7 42 (Olası)

Kullanılan ölçekler: O 6 = oldukça mümkün, 3 = alışılmadık ama mümkün, 1 = uzak ihtimal, 0,5 = akla gelir ama çok düşük ihtimal; F 6 = sık (günlük), 3 = ara sıra (haftalık); Ş 15 = çok ciddi, tek ölüm, 7 = ciddi yaralanma.

Tablo bir örüntüyü görünür kılıyor. İki mühendislik çözümü (korkuluk, podyum) alanı kullanan herkes için olasılığı düşürüyor. Halat çözümü ise herkesin her seferinde kullanım öncesi kontrolü yapmasına bağlı; bu yüzden 45'lik kalan risk bir sonraki denetimde takip edilmeyi hak ediyor.


Yüksekte Çalışma Kontrol Listelerinde Sık Yapılan Hatalar

1. Kemeri kontrol edip ankrajı kontrol etmemek

Ekipler elle tutabildikleri donanımı kontrol eder, neye bağlandığını unutur. Dayanımı bilinmeyen bir noktaya, bir el tırabzanına ya da boruya bağlanmış kusursuz bir kemer, düşmeye karşı koruma değildir.

2. Düşme mesafesini hesaplamamak

Şok emicili 2 metrelik bir halat, ankrajın altında 2 metreden çok daha fazla boş alan ister. Hesap yapılmazsa çalışan, düşme durdurulmadan yere ya da alttaki bir yapıya çarpabilir.

3. Kurtarmayı bir telefon numarasına indirgemek

Kemerle asılı kalan bir çalışana hızla ulaşmak gerekir. Plan acil servisi aramaksa, ekiplerin o çatıya ya da o tanka ne kadar sürede ulaşacağını kontrol edin.

4. İskele etiketine bakıp iskeleye bakmamak

Yeşil etiket, birinin bir noktada kontrol yaptığını söyler. Saat 10.00'da bir tahtanın yerinden oynatıldığını göstermez. Platformu yürüyün, tabana bakın, korkulukları kendiniz kontrol edin.

5. Her iş için tek liste

Çatı işi, platform işi ve merdiven işi ortak bir çekirdeği paylaşır, ama her birinin kendi kritik maddeleri vardır. Geçerli blokları işaretleyin, genel bir form yerine işe özel maddeler ekleyin.

6. Neyin başarısız olduğunu kaydetmemek

Bulgusu olmayan, tamamı "Evet" bir liste ya çok iyi bir sahayı ya da hızlı bir turu gösterir. Başarısız maddeleri fotoğraf ve konumla kaydedin ki bir sonraki denetim düzeltmeyi kontrol edebilsin.


FindRisk ile Yüksekte Çalışma Denetimi

FindRisk, bu listeyi telefonunuzdan yürüttüğünüz bir denetime dönüştürür. AI kontrol listesi oluşturucusu, tarif ettiğiniz iş ve saha için (örneğin çatı işi ya da seyyar iskele kulesi) bir yüksekte çalışma kontrol listesi hazırlayabilir; bunu kendi prosedürünüze göre düzenleyebilirsiniz.

Saha turunda açık bir kenarın, hasarlı bir halatın ya da kilitsiz bir tekerleğin fotoğrafını çekip tehlikeyi doğrudan fotoğraf üzerinde işaretleyebilir, gözden kaçırdığınız tehlikeleri fark etmek için AI analizinden yararlanabilirsiniz. Bulgular yerleşik Fine-Kinney risk değerlendirmesiyle puanlanır ve denetim saniyeler içinde taşerona ya da şantiye şefine gönderilmeye hazır profesyonel bir rapora dönüşür. FindRisk iOS ve Android'de çalışır.


Sıkça Sorulan Sorular

Yüksekte çalışma kaç metreden başlar?

Türk mevzuatında rakamsal bir sınır yoktur. Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği, seviye farkı bulunan ve düşme sonucu yaralanma ihtimalinin olduğu her çalışmayı yüksekte çalışma sayar; ÇSGB rehberine göre 50 cm'lik bir platform üzerindeki kısa bir iş de buna girer. ABD'de OSHA ise korumanın zorunlu olduğu eşikleri genel sanayide 1,2 m, inşaatta 1,8 m olarak belirler.

Emniyet kemeri ne sıklıkla kontrol edilmeli?

Her tam vücut kemeri, kullanıcı tarafından her kullanımdan önce elle ve gözle kontrol edilmelidir. HSE, yetkin bir kişi tarafından en az altı ayda bir kayıtlı ayrıntılı kontrol, iskele ya da çelik montaj gibi ağır işlerde sık kullanılan donanımda ise en az üç ayda bir kontrol önerir. Üretici talimatına uyun ve düşme durdurmuş kemeri kullanımdan kaldırın.

İskeleyi kim kontrol edebilir?

Yapı iskelelerinin periyodik kontrolü, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'nde periyodik kontrole yetkili sayılan kişilerce yapılır; ilgili standartta süre belirtilmemişse 6 ayda bir. Kurma, sökme ve önemli değişiklikler görevli inşaat mühendisinin gözetiminde, eğitimli çalışanlarca yapılır. Günlük kullanım öncesi kontrol ise sahadaki yetkin kişinin işidir.

Yüksekte çalışmada el merdiveni kullanılabilir mi?

Evet, ama yalnızca daha güvenli bir ekipman gerekmediğinde. İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-II 4.1.2, el merdivenini düşük riskli ve kısa süreli işlerde ya da değiştirilemeyen işyeri koşullarında kabul eder. HSE bir seferde en fazla 30 dakikalık hafif işleri önerir. Uzun ya da ağır işler için platform, podyum merdiven, seyyar iskele veya yükseltilebilir platform kullanın.

Yüksekte çalışma için kurtarma planı gerekir mi?

Evet. Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği yüksekten düşme hususlarının acil durum planında yer almasını ister; iple erişim çalışmalarında İş Ekipmanları Yönetmeliği acil durumda derhal kurtarma için planlama ve eğitim şartı koyar. Plan kurtarıcıları, sahadaki ekipmanı ve asılı kalan çalışanın dış yardıma bağlı kalmadan nasıl indirileceğini göstermelidir.

Yüksekte çalışma için çalışma izni zorunlu mu?

Mevzuat her yüksekte çalışma için ayrıca izin belgesi öngörmez, ancak birçok işletme çatı işi, kırılgan yüzey ya da enerjili ekipman yakınındaki işler gibi yüksek riskli görevler için izin ister. Çalışma izni, iş başlamadan önce önlemlerin yerinde olduğunu resmi olarak kontrol eder ve iş bitince alanın teslimini sağlar.


Sonuç

Yüksekte çalışma kontrol listesi, işi izlediğinde işe yarar: kemerlere güvenmeden önce düşmeden kaçınan ve düşmeyi önleyen bir plan, iş günü çalışma yerinde yapılan iş öncesi kontrol, kemer, merdiven ve iskeleler için periyodik kontrol düzeni ve işi durduran bulgularla düzeltilip kaydedilecek bulgular arasında net bir çizgi.

Yukarıdaki 30 maddeyi temel alın, sahanıza göre durdurma maddelerini belirleyin ve bulguları puanlayarak en kötüsünü önce düzeltin. Kişisel koruma kullanılan her işte kurtarma listede yer almalı.

Bu listeyi bir sonraki denetiminizde kullanmak için FindRisk'i indirin, işinize özel bir yüksekte çalışma kontrol listesi oluşturun ve her bulguyu doğrudan fotoğraf üzerinde işaretleyin.

FindRisk'i Dene

Güvenlik iş akışınızı modernleştirmeye hazır mısınız?

Yapay zeka destekli risk değerlendirmeleri yapın, raporları anında oluşturun ve ekibinizi güvende tutun — her yerde, her zaman.