Fine-Kinney Risk Analizi Örneği: 16 Puanlanmış Tehlike
Fine-Kinney risk analizi örneği, gerçek bir tehlikenin R = Olasılık × Frekans × Şiddet formülüyle nasıl puanlandığını, puanın hangi risk sınıfına düştüğünü ve kontrol tedbiri uygulandıktan sonra puanın nasıl değiştiğini gösterir. Bu rehberde beş farklı çalışma ortamından 16 örnek var; her biri önlem öncesi ve sonrası puanlanmış, her değerin gerekçesi yazılmış.
Fine-Kinney arayan çoğu kişi formülü zaten biliyor. Zor olan, sayıyı seçmek. Yayalarla aynı koridoru kullanan forklift olasılıkta 3 mü, 6 mı? Yüz siperliği şiddet puanını düşürür mü? "Önlem sonrası" sütununa ne yazılır? İş güvenliği uzmanının sahada takıldığı yer burası; örnekler de bu soruları cevaplamak için hazırlandı.
Aşağıdaki senaryolar temsilîdir. FindRisk Team tarafından puanlama mantığını göstermek için kurgulandı, gerçek olaylardan alınmadı. Gerekçeleri kullanın, kendi işyerinizi kendi ekibinizle puanlayın.
Neden Örnek Gerekir: Aynı Abkant Pres, İki Farklı Puan
Kurgusal bir sac işleme atölyesi düşünün. İş güvenliği uzmanı ve üretim şefi aynı abkant presi ayrı ayrı puanlıyor. Uzman 6 × 10 × 7 = 420 yazıyor. Şef 1 × 6 × 3 = 18 yazıyor. Aynı makine, aynı gün, 23 kat fark.
Fark hesapta değil. Şef makineyi olması gerektiği gibi, ışık perdesi devredeyken puanladı. Uzman ise perdeyi devre dışı bırakan köprü kablosunu gördü. Şef, operatör yalnızca küçük parça büktüğü için maruziyeti "günlük" saydı; uzman ise operatörün bütün vardiya boyunca parça beslediğini izledi.
Fine-Kinney ortak bir dil sağlar, ama bu dil ancak herkes mevcut durumu aynı tanımlarla puanladığında işe yarar. İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği de Madde 9(1)'de risk belirlenirken mevcut kontrol tedbirlerinin etkisinin dikkate alınmasını ister. Aşağıdaki örnekler bu tanımları somutlaştırıyor.
Fine-Kinney Yöntemi Nedir?
Fine-Kinney yöntemi, üç faktörü çarparak tehlikeleri sıralamaya yarayan bir risk puanı üreten yarı nicel bir risk analizi yöntemidir. G.F. Kinney ve A.D. Wiruth, William T. Fine'ın 1971 tarihli raporunu temel alarak yöntemi 1976'da Practical Risk Analysis for Safety Management (NWC TP 5865) adıyla yayımladı. Yöntemin ayrıntılı anlatımı için Fine-Kinney yöntemi rehberimize bakabilirsiniz.
Türk mevzuatı belirli bir yöntemi zorunlu tutmaz. İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (Resmî Gazete: 29.12.2012, Sayı: 28512) Madde 9(2), risklerin işletmenin özellikleri, tehlikelerin niteliği, işyerinin kısıtları ya da ulusal veya uluslararası standartlar esas alınarak seçilen bir veya birkaç yöntemle analiz edilmesini söyler. Fine-Kinney bu seçeneklerden biridir.
Bu sayfadaki tüm örnekler 1976 raporundaki ölçekleri kullanır:
| Olasılık (O) | Frekans (F) | Şiddet (S) | |||
|---|---|---|---|---|---|
| 10 | Beklenir, kesin gibi | 10 | Sürekli | 100 | Katastrof, çok sayıda ölüm |
| 6 | Oldukça mümkün | 6 | Sık (günlük) | 40 | Felaket, birkaç ölüm |
| 3 | Alışılmadık ama mümkün | 3 | Ara sıra (haftalık) | 15 | Çok ciddi, tek ölüm |
| 1 | Uzak ihtimal | 2 | Seyrek (aylık) | 7 | Ciddi yaralanma |
| 0,5 | Akla gelir ama çok düşük ihtimal | 1 | Nadir (yılda birkaç kez) | 3 | Önemli, iş göremezlik |
| 0,2 | Pratikte imkânsız | 0,5 | Çok nadir (yılda bir) | 1 | Hafif, ilk yardım |
| 0,1 | Neredeyse imkânsız |
Risk sınıfları:
| Risk puanı (R) | Sınıf | Orijinal rapordaki eylem |
|---|---|---|
| > 400 | Çok yüksek | Faaliyetin durdurulması düşünülmeli |
| 200–400 | Yüksek | Hemen düzeltme gerekir |
| 70–200 | Önemli | Düzeltme gerekir |
| 20–70 | Olası | Dikkat edilmeli |
| < 20 | Kabul edilebilir | Risk muhtemelen kabul edilebilir |
Kinney ve Wiruth sayıların "keyfî seçilmiş" ama kendi içinde tutarlı olduğunu ve "gerçekçi ama göreceli" bir puan verdiğini yazar. Sınıf sınırlarının deneyime dayandığını ve gerektiğinde ayarlanabileceğini de belirtirler. Bu yüzden Fine-Kinney en iyi, bir işyerindeki tehlikeleri sıralamak için çalışır; mutlak bir ölçü değildir. Diğer yöntemler karşısındaki yeri için nicel ve nitel risk değerlendirmesi karşılaştırmamıza bakabilirsiniz.
İmalat Örnekleri (1–3)
| # | Tehlike ve durum | Önce: O × F × S | R | Ana tedbir (hiyerarşi seviyesi) | Sonra: O × F × S | R |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Abkant pres, ışık perdesi köprülenmiş, operatör bütün vardiya küçük parça besliyor | 6 × 10 × 7 | 420 Çok yüksek | Köprüyü kaldır, kilitlemeli ışık perdesini devreye al, günlük fonksiyon kontrolü (mühendislik + idari) | 0,5 × 10 × 7 | 35 Olası |
| 2 | Taş motoru, alet dayanağı üretici ayarından geniş, aşınmış taş, her gün çapak alma | 3 × 6 × 7 | 126 Önemli | Dayanağı ve üst siperi ayarla, taşı değiştir, kullanım öncesi kontrol, yüz siperliği (mühendislik + KKD) | 1 × 6 × 7 | 42 Olası |
| 3 | Forklift ve yayalar, paketleme ile rampa arasındaki işaretsiz koridoru paylaşıyor | 3 × 10 × 15 | 450 Çok yüksek | Bariyerle ayrılmış yaya yolu ve sabit geçiş noktaları (mühendislik) | 0,5 × 6 × 15 | 45 Olası |
Bu değerler neden seçildi:
- Örnek 1. Koruyucu devre dışı ve eller vardiya boyunca defalarca operasyon noktasına giriyor; olasılık 6. Besleme sürekli; frekans 10. Şiddet 7 (ciddi yaralanma: parmak ezilmesi veya kopması). Tedbirden sonra frekans ve şiddet değişmez: operatör hâlâ bütün gün parça besler, bir arıza hâlâ eli yaralar. Yalnızca olasılık düşer.
- Örnek 2. Taşın patlaması ya da parçanın dayanak ile taş arasına sıkışması alışılmadık ama mümkündür (3). Yüz siperliği göz yaralanması ihtimalini düşürür, ama taş patlamasının ciddi yaralanma potansiyeli nedeniyle S 7'de kalır. Kalan 42 puan hâlâ "dikkat edilmeli" der; kullanım öncesi kontrolün gerçekten yapılması gerekir.
- Örnek 3. Forkliftin çarptığı bir yaya ölebilir; S 15. Ayrıştırma iki şey yapar: olasılığı düşürür ve frekansı sürekliden günlüğe indirir, çünkü insanlar artık araç alanına yalnızca geçiş noktalarında girer. F'yi değiştiren bir tedbirin en net örneği budur.
İnşaat Örnekleri (4–7)
| # | Tehlike ve durum | Önce: O × F × S | R | Ana tedbir (hiyerarşi seviyesi) | Sonra: O × F × S | R |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 4 | Kalıp işleri sırasında üst kattaki döşeme kenarı açık, kenar koruması yok, ekip her gün kenarda | 6 × 6 × 15 | 540 Çok yüksek | Kenardaki işi durdur; iş yeniden başlamadan korkuluk ve topuk levhası kur (mühendislik) | 0,5 × 6 × 15 | 45 Olası |
| 5 | Altyapı kanalı, düşey ve desteksiz şevler, çalışanlar her gün giriyor | 3 × 6 × 15 | 270 Yüksek | Hendek kutusu veya iksa, kazı toprağını kenardan uzaklaştır, günlük kontrol (mühendislik + idari) | 0,5 × 6 × 15 | 45 Olası |
| 6 | Seyyar iskele üzerinde çalışan varken yer değiştiriliyor, tekerlek frenleri kilitli değil, haftalık kullanım | 3 × 3 × 7 | 63 Olası | Tekerlekleri kilitle, üzerinde kimse varken hareket ettirme, kullanım öncesi kontrol (idari) | 0,5 × 3 × 7 | 10,5 Kabul edilebilir |
| 7 | Diğer ekiplerin yanında avuç taşlama ile inşaat demiri kesimi, parça sıçraması | 3 × 6 × 3 | 54 Olası | Çalışma alanları arasına paravan, koruyucu gözlük üzerine yüz siperliği (mühendislik + KKD) | 1 × 6 × 3 | 18 Kabul edilebilir |
Bu değerler neden seçildi:
- Örnek 4. Her gün yanında çalışılan korumasız bir kenar, düşmeyi "oldukça mümkün" yapar (6). 540 puan, orijinal raporun faaliyetin durdurulmasını düşündüğü sınıftadır; kenardaki iş durur. Korkuluk toplu koruma tedbiridir ve emniyet kemerinden önce gelir. Yönetmeliğin Madde 10(2)'si de toplu korunma önlemlerine kişisel korunma önlemlerine göre öncelik verilmesini ister.
- Örnek 5. Desteksiz bir kanalın göçmesi herhangi bir günün beklenen sonucu değildir, ama alışılmadık ve mümkündür (3). Göçük altında kalma ölümle sonuçlanabilir; S 15.
- Örnek 6. Seyyar iskelede düşme yüksekliği sınırlıdır; bu yüzden S 15 değil 7. Bu örnek yalnızca idari tedbirlere dayanıyor; başlangıç puanı düşük olduğu için kabul edilebilir. Yüksek puanlarda tek başına idari tedbir bir uyarı işaretidir.
- Örnek 7. Göze sıçrayan parça genellikle ölümle değil iş göremezlikle sonuçlanır; S 3. Başlangıç puanı yalnızca "olası" olsa da tedbir ucuzdur ve puanı 20'nin altına indirir.
Depo ve Lojistik Örnekleri (8–10)
| # | Tehlike ve durum | Önce: O × F × S | R | Ana tedbir (hiyerarşi seviyesi) | Sonra: O × F × S | R |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 8 | Yer seviyesindeki paletten konveyöre ağır koli aktarma, bütün vardiya | 6 × 10 × 3 | 180 Önemli | Palet kaldırma masası ve vakumlu kaldırma yardımcısı ile kaldırmayı diz-omuz arasına almak (mühendislik) | 1 × 10 × 3 | 30 Olası |
| 9 | Forklift çarpmasıyla gözle görülür şekilde eğilmiş raf dikmesi, göz tam dolu, toplayıcılar bütün vardiya koridorda | 1 × 10 × 40 | 400 Yüksek | Gözü hemen boşalt ve kapat (geçici), dikmeyi değiştir, dikme koruyucu tak, periyodik raf kontrolü | 0,1 × 10 × 40 | 40 Olası |
| 10 | İçinde forklift varken tırın rampadan ayrılabilmesi | 1 × 6 × 15 | 90 Önemli | Rampa araç sabitleyici veya anahtar kontrol prosedürü (mühendislik / idari) | 0,2 × 6 × 15 | 18 Kabul edilebilir |
Bu değerler neden seçildi:
- Örnek 8. Tekrarlı kaldırmada bel yaralanması vardiya düzeni içinde "oldukça mümkündür" (6). Fine-Kinney tek bir olayı puanladığı için birikimli kas-iskelet riskini iyi yakalamaz; bunu ergonomik bir araçla destekleyin. Bu araçlar işyeri ergonomisi rehberimizde anlatılıyor.
- Örnek 9. Bu bir sınır değer örneğidir. Puan tam 400. Sınıflar "> 400 Çok yüksek" ve "200–400 Yüksek" olarak yazıldığında sonuç Yüksek'tir. Sınır değerin hangi sınıfa düşeceğini prosedürünüzde yazın ve her seferinde aynı şekilde uygulayın. Raf çökmesi birden fazla kişiyi öldürebilir (40); bu yüzden uzak bir olasılık bile yüksek puan üretir. Geçici tedbire dikkat edin: kalıcı çözüm gelene kadar gözü boşaltıp kapatmak riski hemen düşürür.
- Örnek 10. Tırın ayrılması herhangi bir yüklemede yalnızca uzak ihtimaldir (1), ama rampa işi her gün yapılır (6) ve sonuç ölümcül olabilir (15).
Laboratuvar, Sağlık ve Ofis Örnekleri (11–13)
| # | Tehlike ve durum | Önce: O × F × S | R | Ana tedbir (hiyerarşi seviyesi) | Sonra: O × F × S | R |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 11 | Açık tezgâhta derişik asit seyreltme, haftalık | 3 × 3 × 7 | 63 Olası | Çeker ocakta çalışma, yazılı seyreltme talimatı, yüz siperliği ve kimyasal eldiven (mühendislik + idari + KKD) | 0,5 × 3 × 7 | 10,5 Kabul edilebilir |
| 12 | Serviste iğne kapağının geri takılması ve aşırı dolmuş kesici-delici alet kutuları | 3 × 10 × 3 | 90 Önemli | Güvenlik mekanizmalı kesici-deliciler, kullanım noktasında atık kutusu, kapak takmama kuralı (ikame + idari) | 0,5 × 10 × 3 | 15 Kabul edilebilir |
| 13 | Ofis geçiş yolunda yere serilmiş uzatma kabloları | 3 × 10 × 3 | 90 Önemli | Kabloları yeniden güzergâhla, döşeme kutusu veya kablo kanalı kullan (mühendislik) | 0,5 × 10 × 3 | 15 Kabul edilebilir |
Bu değerler neden seçildi:
- Örnek 11. Sıçrama alışılmadık ama mümkündür (3). Yüz veya gözde kimyasal yanık ciddi yaralanmadır (7).
- Örnek 12. Hemşireler kesici-delici aletlerle sürekli çalışır (10). Klasik iğnelerin güvenlik mekanizmalı olanlarla değiştirilmesi bir ikamedir ve hiyerarşide eğitimden üstte yer alır.
- Örnek 13. Çoğu risk kaydındaki sürpriz budur. Yerdeki kablo önemsiz görünür, ama sürekli maruziyet ve gerçekçi bir kırık sonucu (3) onu "önemli" sınıfa, 11. örnekteki asit seyreltmenin üstüne taşır. Fine-Kinney, frekansı dürüst puanlamayı ödüllendirir.
Bakım ve Yüksek Enerjili İş Örnekleri (14–16)
| # | Tehlike ve durum | Önce: O × F × S | R | Ana tedbir (hiyerarşi seviyesi) | Sonra: O × F × S | R |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 14 | Ürün tankının içinde aylık temizlik (kapalı alan), gaz ölçümü yok | 1 × 2 × 40 | 80 Önemli | Giriş izni, izolasyon, gaz ölçümü, havalandırma, gözcü ve kurtarma planı (mühendislik + idari) | 0,2 × 2 × 40 | 16 Kabul edilebilir |
| 15 | Çalışan konveyörde enerji kesmeden sıkışma giderme, haftalık | 3 × 3 × 15 | 135 Önemli | Kilitleme/etiketleme prosedürü, kilitlemeli koruyucu, sıkışma giderme aparatı (mühendislik + idari) | 0,5 × 3 × 15 | 22,5 Olası |
| 16 | Üretim alanında kapağı açık, gerilimli kısımları açıkta elektrik dağıtım panosu | 1 × 6 × 15 | 90 Önemli | Kapağı kapat ve kilitle, erişimi yetkili kişilerle sınırla (mühendislik + idari) | 0,2 × 6 × 15 | 18 Kabul edilebilir |
Bu değerler neden seçildi:
- Örnek 14. Şiddet 15 değil 40, çünkü kapalı alanda kurtarmaya giren kişi ikinci kazazede olabilir. Frekans yalnızca aylık (2); bu yüzden başlangıç puanı böyle bir tehlike için beklenenden düşük. Düşük bir F, birden fazla ölüme yol açabilecek bir işi asla rutin göstermemeli.
- Örnek 15. Eller konveyörün içindeyken beklenmedik çalışma ölümle sonuçlanabilir (15). Tam prosedür için kilitleme/etiketleme (LOTO) rehberimize bakın.
- Örnek 16. Açık panonun önünden her gün geçiliyor (6) ve gerilimli kısımlara temas öldürebilir (15).
Tedbirden Sonra Kalan Risk Nasıl Yeniden Puanlanır?
Kalan risk, tedbir planlandıktan sonra değil, uygulandıktan sonra kalan puandır. Yönetmelik bunu açıkça ister: Madde 10(3)'e göre kontrol tedbirleri hayata geçirildikten sonra risk seviyesi yeniden tespit edilir ve yeni seviye kabul edilebilir seviyenin üzerindeyse adımlar tekrarlanır. Madde 11(1)(ğ) de dokümanda düzeltici ve önleyici tedbirlerin, gerçekleştirilme tarihlerinin ve "sonrasında tespit edilen risk seviyesinin" yer almasını şart koşar. Yine de çoğu risk kaydında bu sütun boş kalır.
Hangi tedbirin hangi faktörü dürüstçe değiştirebileceğine karar vermek için bu tabloyu kullanın:
| Tedbir türü | Genellikle değiştirir | Nadiren değiştirir | Yukarıdaki örnek |
|---|---|---|---|
| Tehlikenin ortadan kaldırılması | Tehlike yok olur; puanlama gerekmez | — | — |
| İkame | O, bazen S | F | 12 (güvenlik mekanizmalı kesici-delici) |
| Mühendislik: koruyucu, bariyer, kilitleme | O | S | 1, 4, 5, 15 |
| Mühendislik: ayrıştırma, yer değiştirme | F ve O | S | 3 (yaya yolu) |
| İdari: prosedür, izin, eğitim | O (biraz) | F, S | 6, 14 |
| KKD | Yaralanma olasılığı (O), bazen S | F | 2, 7, 11 |
Kalan risk puanını dürüst tutan üç kural:
- Bir faktörü yalnızca tedbir ona etki ediyorsa değiştirin. Korkuluk düşmeyi daha az ağır yapmaz, daha az olası yapar. S 15'te kalır, O düşer.
- Yüksek bir puanı tek başına KKD'ye taşıtmayın. Yönetmeliğin Madde 10(1)(b) sırası tehlikeyi ortadan kaldırmak, tehlikeliyi daha az tehlikeliyle değiştirmek ve riskle kaynağında mücadele etmektir. NIOSH kontrol hiyerarşisi de ortadan kaldırma, ikame ve mühendislik tedbirlerinin, maruziyeti belirgin bir insan müdahalesi gerektirmeden kontrol ettikleri için daha etkili olduğunu açıklar.
- Puan kabul edilebilir seviyeye inene kadar tekrarlayın. Kalan puan kabul edilebilir seviyenin üzerindeyse tedbir ekleyin ve yeniden puanlayın. Kalan riskleri en yüksekten başlayarak sıralayın; Madde 9(5) da riskleri en yüksek seviyeden başlayarak sıralamayı ister.
Diyagramda yüksek puanlı altı örnek "çok yüksek" veya "yüksek" sınıftan "olası" sınıfa iniyor. Hiçbiri sıfıra inmiyor. Bu normaldir: 20–70 arası bir kalan risk, işin bittiği değil, tedbirin izlenmesi gerektiği anlamına gelir.
Tedbir Buna Değer mi? Kinney'nin Gerekçelendirme Faktörü
1976 raporunda, Fine-Kinney rehberlerinin çoğunun atladığı ikinci bir formül daha var. Aynı risk için önerilen iki tedbiri karşılaştırmaya yarar:
Gerekçelendirme = (Risk puanı × Etkinlik) ÷ Maliyet böleni
- Etkinlik 1 (risk tamamen ortadan kalkar) ile 0 (etkisi yok) arasındadır. Riskin yaklaşık %60'ını gideren bir tedbir 0,6'dır.
- Maliyet böleni, raporun 1976 dolarıyla (maliyet ÷ 100) değerinin küpköküdür. 100 dolarlık tedbirin böleni 1, 100.000 dolarlık tedbirin böleni 10'dur.
- Rapor sonucu şöyle yorumlar: yaklaşık 10'un altı şüpheli fayda; 10 ile 20 arası gerekçeli; yaklaşık 20'nin üstü çok değerli bir risk azaltma tedbiri.
Raporun kendi örneği, bir aracın çarpabileceği bir propan tankıdır. 0,5 × 3 × 25 olarak puanlanır (şiddet, yaklaşık 250.000 dolarlık hasar için iki ölçek noktası arasında enterpolasyonla 25 alınmış) ve risk yaklaşık 30'dur. Tankın taşınması riskin yaklaşık %75'ini yaklaşık 30.000 dolara giderir; gerekçelendirme 3,3 çıkar. Sağlam bir bariyer riskin yaklaşık %50'sini yaklaşık 400 dolara giderir; gerekçelendirme 9,3 çıkar. Ucuz bariyer neredeyse üç kat daha iyi puan alır.
Rakamlar 1976 dolarıdır; böleni fiyat listesi olarak değil, göreceli bir ölçek olarak kullanın. Fikir hâlâ geçerli: yüksek puanlı bir risk pahalı bir tedbiri haklı çıkarabilir, ucuz bir tedbir de pahalı olanı geçebilir.
Fine-Kinney Risk Değerlendirmesi Şablonu
Kullanışlı bir Fine-Kinney tablosu O, F, S ve R'den fazlasını içerir. Aşağıdaki alanlar, Yönetmeliğin Madde 11'de saydığı asgari doküman içeriğiyle uyumlu olacak şekilde seçildi; 3. örnek doldurulmuş hâldedir:
| Alan | 3. örnek |
|---|---|
| Bölüm / faaliyet | Paketleme–rampa koridoru |
| Tehlike | Forklift trafiği |
| Risk (ne olabilir, kime) | Yayaya forklift çarpması |
| Mevcut tedbirler | İşaretleme yok |
| O / F / S / R / sınıf | 3 / 10 / 15 / 450 / Çok yüksek |
| Ek tedbir (hiyerarşi seviyesi) | Bariyerle ayrılmış yaya yolu, sabit geçişler (mühendislik) |
| Sorumlu kişi, termin | Lojistik müdürü, gözden geçirmede kararlaştırılan tarih |
| Gerçekleştirilme tarihi | Tamamlanınca doldurulur |
| Kalan O / F / S / R / sınıf | 0,5 / 6 / 15 / 45 / Olası |
| Sonraki gözden geçirme | Yenileme süresinde veya değişiklik ya da olay sonrasında daha erken |
Madde 10(1)(c) de uygulama planlarında sorumlu kişi veya bölüm ile başlama ve bitiş tarihinin yer almasını ister. "Mevcut tedbirler" sütunu önemlidir: tehlikeyi bugünkü hâliyle, bugün gerçekten çalışan tedbirlerle puanlayın. "Ek tedbir" ve "kalan risk" sütunları neyin değiştiğini gösterir. Tablonun etrafındaki adım adım süreç için risk değerlendirmesi rehberimize, görev bazlı tehlikeler için iş güvenliği analizi (JSA) rehberimize bakabilirsiniz.
Fine-Kinney Puanlamasında Sık Yapılan Hatalar
1. Akla gelebilecek en kötü sonucu puanlamak
Her tehlikenin birini öldürebileceği hayal edilebilir. Her S 15 ya da 40 olursa sıralama anlamını yitirir. O ortamda o tehlikenin en gerçekçi ciddi sonucunu puanlayın; 7. örnekteki gibi (taşlama parçası için S = 3).
2. Sıklığı iki kez saymak
Olasılık, maruziyet gerçekleştiğinde olayın olma ihtimalidir. Frekans, çalışanların ne sıklıkla maruz kaldığıdır. "Her gün yapıyorlar" diye O'yu yüksek yazmak, zaten F'ye giren günlük işi iki kez sayar.
3. Planlanan tedbiri puanlamak
Tedbirin sipariş edildiği gün yazılan kalan risk puanı gerçeği yansıtmaz. Uygulamadan sonra yeniden puanlayın ve tarihi kaydedin; Madde 10(3) de bunu ister.
4. KKD için S'yi otomatik düşürmek
Emniyet kemeri, kemersiz yaşanan bir düşmenin şiddetini değiştirmez. KKD'nin çoğu yaralanma olasılığını düşürür. S'yi yalnızca tedbir zararı gerçekten sınırlıyorsa değiştirin ve nedenini yazın.
5. Puanı ekibin o günkü havasına bırakmak
Abkant pres senaryosundaki gibi iki değerlendirici arasında 20 kattan fazla fark çıkabilir. Birlikte puanlayın, her ölçek değeri için kendi örneklerinizde anlaşın ve bunları prosedürde tutun. Yönetmeliğin Madde 6'sı da risk değerlendirmesinin işveren veya vekili, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, çalışan temsilcisi, destek elemanı ve bölümlerdeki tehlikeleri bilen çalışanlardan oluşan bir ekiple yapılmasını öngörür.
6. "Olası" kalan riski kapanmış saymak
20–70 arası bir kalan risk hâlâ "dikkat edilmeli" demektir. Bu maddeleri denetim planında tutun.
FindRisk ile Fine-Kinney Risk Değerlendirmesi
FindRisk'te Fine-Kinney risk değerlendirmesi yerleşik olarak bulunur. Saha turu sırasında O, F ve S değerlerini telefonunuzdan seçersiniz; puan ve sınıf otomatik hesaplanır. Yukarıdaki tablolardaki çarpımları elle yapmanız gerekmez.
Tehlikeleri doğrudan saha fotoğrafları üzerinde işaretleyebilir, 1. örnekteki köprülenmiş ışık perdesi gibi gözden kaçabilecek tehlikeleri fark etmek için yapay zekâ analizinden yararlanabilirsiniz. Yapay zekâ destekli checklist oluşturucu değerlendirdiğiniz alan için bir denetim listesi hazırlar; tamamlanan değerlendirme saniyeler içinde profesyonel bir rapora dönüşür. Yönetmeliğin Madde 11(3)'ü risk değerlendirmesi dokümanının elektronik ortamda hazırlanıp arşivlenebileceğini de açıkça belirtir. FindRisk iOS ve Android'de çalışır.
Sıkça Sorulan Sorular
Fine-Kinney ölçeğinde olmayan ara değerler kullanılabilir mi?
Evet. 1976 tarihli orijinal rapor, referans noktaları arasındaki durumlara ara değer verilebileceğini söyler; raporun kendi propan tankı örneğinde şiddet, 15 ile 40 arasında enterpolasyonla 25 alınmıştır. Ara değer kullanıyorsanız gerekçesini risk değerlendirmesi tablosuna yazın ki denetleyen kişi takip edebilsin. Tutarlılık için çoğu işyeri ölçek noktalarında kalır.
Fine-Kinney'de kabul edilebilir risk puanı kaçtır?
Orijinal raporda 20'nin altı "muhtemelen kabul edilebilir", 20–70 arası ise "olası risk, dikkat edilmeli" olarak tanımlanır. Yazarlar sınıf sınırlarının deneyime dayandığını ve ayarlanabileceğini belirtir. İşyeriniz kabul edilebilir seviyeyi yazılı olarak tanımlamalı ve tutarlı uygulamalı; 20'yi evrensel bir çizgi olarak görmemek gerekir.
KKD, Fine-Kinney'de şiddet puanını düşürür mü?
Genellikle hayır. KKD çoğunlukla maruziyetin yaralanmaya dönüşme olasılığını düşürür. Baret bazı baş darbelerinde şiddeti azaltabilir; dar durumlarda S'nin düşürülmesi savunulabilir, ama gerekçe yazılmalıdır. Yönetmeliğin Madde 10(2)'si toplu korunmaya öncelik verdiği için yüksek bir risk tek başına KKD'ye dayandırılmamalıdır.
Fine-Kinney mi, 5x5 L tipi matris mi daha iyi?
Genel olarak biri diğerinden üstün değildir. Fine-Kinney frekansı olasılıktan ayırdığı için sık yapılan işleri daha keskin sıralar ve geniş sayı aralığı tehlikeleri daha iyi ayrıştırır. 5x5 matris daha hızlıdır ve anlatması kolaydır. Tehlikelerinize uyan yöntemi seçin ve Madde 11(1)(f) gereği kullandığınız yöntemi dokümana yazın.
Fine-Kinney puanlamasını kim yapmalı?
Tek kişi değil, ekip. İş güvenliği uzmanı, işi yapan bir çalışan ve ekipmanı bilen bir şef veya mühendis bulunmalı. Gerçek maruziyeti ve olasılığı değiştiren kestirmeleri çoğu zaman çalışanlar bilir. Birlikte puanlamak, abkant pres senaryosundaki değerlendirici farkını da azaltır.
Fine-Kinney risk değerlendirmesi ne sıklıkla yenilenir?
Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Madde 12(1)'e göre risk değerlendirmesi çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikeli işyerlerinde sırasıyla en geç iki, dört ve altı yılda bir yenilenir. Madde 12(2) ise işyerinin taşınması, teknoloji veya ekipman değişikliği, üretim yöntemi değişikliği ile iş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olay gibi durumlarda daha erken, tamamen veya kısmen yenilenmesini ister.
Sonuç
Fine-Kinney'i hesaplamak kolay, yanlış yapmak da kolay. Yukarıdaki 16 örnek, formülün söylemediği kısmı gösteriyor: bir değerin neden seçildiği, bir tedbirin gerçekte hangi faktörü değiştirdiği ve tedbir uygulandıktan sonra kalan puanın nasıl göründüğü. İki desen öne çıkıyor. Sürekli maruz kalınan gündelik tehlikeler çarpıcı görünenlerin önüne geçebiliyor ve kalan risk nadiren sıfıra iniyor.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (Resmî Gazete: 30.06.2012) Madde 10, işverene risk değerlendirmesi yapma veya yaptırma yükümlülüğü verir; yöntem ise size kalır. Bu örneklerle ekibinizi kalibre edin, sonra kendi işyerinizi kendi verilerinizle puanlayın. FindRisk'i indirin; Fine-Kinney değerlendirmelerini telefonunuzdan otomatik puanlama, fotoğraf üzerinde tehlike işaretleme ve saniyeler içinde hazır raporla yapın.
FindRisk'i Dene
Güvenlik iş akışınızı modernleştirmeye hazır mısınız?
Yapay zeka destekli risk değerlendirmeleri yapın, raporları anında oluşturun ve ekibinizi güvende tutun — her yerde, her zaman.