RAMS: Risk Değerlendirmesi ve Çalışma Yöntemi, Dolu Örnekle
RAMS (Risk Assessment and Method Statement), yani risk değerlendirmesi ve çalışma yöntemi beyanı, tek bir işe özel hazırlanan bir İSG belgesidir. İki parçadan oluşur: işin tehlikelerini ve seçilen kontrol tedbirlerini gösteren bir risk değerlendirmesi ile bu tedbirleri adım adım iş sırasına dönüştüren bir çalışma yöntemi (metot beyanı). Yüklenici rutin dışı işten önce hazırlar, işveren veya ana yüklenici iş başlamadan inceler.
Türkiye'de bu belgeyle en çok yabancı yatırımcı projelerinde, uluslararası ana yüklenicilerin şantiyelerinde ve yurt dışı işlerde karşılaşırsınız. "RAMS'ınızı gönderin" talebi geldiğinde çoğu firma elindeki genel risk değerlendirmesini gönderir ve belge geri döner. Ya da gelen RAMS 14 sayfadır ama yöntem kısmı risk tablosuyla hiç örtüşmez: tabloda "güvenlik bölgesi oluşturulacak" yazar, iş adımlarında kimin, nerede, ne zaman kuracağı yazmaz.
Bu rehberde mevzuatın gerçekte ne istediğini, kullanışlı bir RAMS'ın 10 bölümünü, vinçle yapılan bir çatı cihazı değişimi için eksiksiz doldurulmuş bir örneği ve bir yüklenicinin RAMS'ını onaylamadan önce kontrol edeceğiniz 12 maddelik listeyi bulacaksınız.
Cumartesiye Planlanmış Bir Vinç Kaldırması
Üç katlı bir ofis binası düşünün (kurgusal bir örnek). Düz çatıdaki eski klima santrali arızalanmış. Bir mekanik yüklenici, bina boşken bir cumartesi günü cihazı değiştirecek. Otoparka kurulacak mobil vinç eski cihazı indirip yenisini çıkaracak. Çatının yalnızca iki kenarında parapet var; ayrıca üç adet eski plastik çatı ışıklığı bulunuyor.
Perşembe günü yüklenici 14 sayfalık bir RAMS gönderiyor. İlk sayfada adres başka bir şantiyenin. Risk değerlendirmesinde "yüksekte çalışma" için tek tedbir "emniyet kemeri takılacak"; oysa çatıda ankraj noktası yok. Çalışma yöntemi kısmında "vinç cihazı yerine kaldıracak" yazıyor; kaldırmayı kimin planladığı, vincin nereye kurulacağı, otoparkın nasıl kapatılacağı yok.
Tesis yöneticisinin iki seçeneği var: vinç kiralandığı için imzalamak ya da geri göndermek. Bu rehber, ikinci seçeneği hızlı ve olağan hale getirmek ve ilk seferde kabul edilecek bir RAMS yazmak için.
RAMS Nedir?
RAMS, iki farklı soruya cevap veren iki parçalı bir belgedir. Risk değerlendirmesi "ne ters gidebilir ve ne yapacağız?" sorusunu, çalışma yöntemi ise "bu tedbirlerin gerçekten uygulanması için işi hangi sırayla, hangi kişi ve ekipmanla yapacağız?" sorusunu cevaplar.
| Bölüm | Cevapladığı soru | Tipik içerik |
|---|---|---|
| Risk değerlendirmesi | Bu işin tehlikeleri neler, kim etkilenir, risk ne kadar büyük, hangi tedbirler riski düşürür? | Tehlike listesi, etkilenecek kişiler, tedbir öncesi ve sonrası risk skoru, kontrol hiyerarşisine göre seçilen tedbirler |
| Çalışma yöntemi (metot beyanı) | İş adım adım nasıl güvenle yapılacak? | Kapsam, iş sırası, makine ve ekipman, kişiler ve yetkinlik, izinler, KKD, acil durum düzenlemeleri, imzalar |
Terim en çok İngiltere ve İrlanda inşaat sektöründe kullanılır, ancak uluslararası yükleniciler ve işverenler onu her yerde ister. Türkçede "metot beyanı", "çalışma yöntemi", "iş yöntemi" veya "çalışma talimatı ve risk değerlendirmesi" olarak geçer.
İki parça birbiriyle örtüşmelidir. Risk değerlendirmesindeki her tedbir, çalışma yönteminde bir adımda, sorumlusuyla birlikte yer almalıdır. Adımı olmayan tedbir uygulanmaz.
Türkiye'de RAMS Zorunlu mu?
Türk mevzuatında "RAMS" ya da "metot beyanı" adıyla tanımlanmış bir belge yoktur. Mevzuatın istediği, risk değerlendirmesinin yapılması ve işin güvenli biçimde planlanmasıdır. RAMS, bu iki yükümlülüğün belirli bir iş için yerine getirildiğini gösteren yaygın bir formattır.
RAMS'ın arkasındaki yükümlülükler şunlardır:
| Yükümlülük | Dayanak | Ne ister? |
|---|---|---|
| Risk değerlendirmesi | 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (RG 30.06.2012, sayı 28339), Madde 10 | İşveren risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. |
| Risk değerlendirmesinin yenilenmesi | İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (RG 29.12.2012, sayı 28512), Madde 12 | Kullanılan teknolojide, maddede veya ekipmanda ya da üretim yönteminde değişiklik olduğunda, binada değişiklik yapıldığında veya iş kazası, meslek hastalığı ya da ramak kala olaydan sonra risk değerlendirmesi tamamen veya kısmen yenilenir. |
| Sağlık ve güvenlik planı | Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (RG 05.10.2013, sayı 28786) | Madde 4(ğ): risklerin değerlendirildiği, alınacak tedbirlerin, çalışma yöntemlerinin, kimin ne zaman ne yapacağının ve taraflar arası koordinasyonun belirlendiği plan. Madde 8(2): yapı işine başlamadan önce hazırlanır. Madde 11(1)(c): işteki ilerleme ve değişikliklere göre düzenlenir. |
Yapı işlerindeki sağlık ve güvenlik planı, RAMS'a en yakın Türk mevzuatı kavramıdır: risk, tedbir, çalışma yöntemi ve sorumluluk aynı belgede buluşur. Ancak plan şantiyenin tamamı için hazırlanır; RAMS ise tek bir iş paketine odaklanır ve genellikle bu plana eklenir.
Uluslararası uygulamada da durum benzerdir. İngiltere'de risk değerlendirmesi Management of Health and Safety at Work Regulations 1999, Madde 3 ile zorunludur; vinçli kaldırmaların yetkin bir kişi tarafından planlanması LOLER 1998, Madde 8 ile istenir. Ama "method statement" adıyla bir belge mevzuatta zorunlu tutulmaz. İngiltere'nin İSG otoritesi HSE, çatı işleri rehberinde method statement'ı çatı işlerini yönetmenin ve tedbirleri çalışanlara aktarmanın "yaygın yolu" olarak tanımlar. Zorunlu değil, yaygın. Uygulamada ise işverenlerin çoğu RAMS'ı sözleşme şartı yapar; yüklenici için şantiyeye girmenin fiilen ön koşulu olur.
RAMS, Risk Değerlendirmesi, JSA, Kaldırma Planı ve Çalışma İzni Farkı
RAMS, işyerinin genel risk değerlendirmesi ile iş günü verilen çalışma izni arasında durur. Bu belgeleri karıştırmak RAMS'ların şişmesinin ana nedenidir.
| Belge | Kapsam | Kim hazırlar? | Ne zaman? | Asıl amacı |
|---|---|---|---|---|
| Genel risk değerlendirmesi | İşyerinin tamamı veya faaliyet türü | İşverenin oluşturduğu ekip | İşe başlamadan; değişiklikte yenilenir | 6331 Madde 10 yükümlülüğü |
| RAMS | Tek bir iş veya iş paketi | İşi yapacak yüklenici | İşten önce; işveren veya ana yüklenici inceler | Bu işin nasıl güvenle yapılacağında anlaşmak |
| İş güvenliği analizi (JSA) | Adımlara bölünmüş tek bir iş | Saha sorumlusu ve ekip | İşten önce, çoğunlukla tekrarlanan işler için | Adım bazında tehlikeler; çoğu zaman RAMS'ın içinde kullanılır |
| Kaldırma planı | Tek bir kaldırma operasyonu | Yetkin kişi (çoğunlukla vinç firması) | Kaldırmadan önce | Kaldırma operasyonunun planlanması |
| Çalışma izni | Tek iş, tek vardiya veya tek gün | Sahanın yetkili kişisi | İş günü, iş başlamadan | Koşulların şu an güvenli olduğunu teyit etmek ve işe başlamayı onaylamak |
Akılda kalacak bir ayrım: RAMS işin nasıl yapılacağını söyler; çalışma izni bugün koşulların o şekilde yapmaya hazır olduğunu teyit eder. İzin onaylı RAMS'a atıf yapmalıdır, onun yerine geçmemelidir.
Hangi İşler İçin RAMS Gerekir?
Rutin dışı, yüksek riskli veya yöntemleri sahanın kontrolünde olmayan bir yüklenici tarafından yapılan işler için RAMS gerekir. Standart bir talimatla kapsanan rutin, düşük riskli işler için ayrıca RAMS hazırlamaya gerek yoktur.
Tipik durumlar:
- Yüksekte çalışma, özellikle çatı, iskele ve yüksekte çalışma kontrol listesinin kapsadığı işler
- Vinç, caraskal veya teleskopik yükleyiciyle kaldırma
- Sıcak çalışma, kapalı alana giriş, enerjili veya izole edilmiş elektrik sistemlerinde çalışma
- Yıkım, kazı, yapısal değişiklikler
- Halka açık alanlara, yollara veya kullanılan alanlara yakın çalışmalar
- İşveren sahasında yüklenici işleri; işveren kendi çalışanlarının riskinin nasıl yönetildiğini görmek zorundadır
- İş sırasında koşulların değişebileceği her iş
Yüklenici yönetiyorsanız kuralı alt işveren ve yüklenici yönetimi sürecinize yazın: hangi işler RAMS gerektirir, kim inceler, işe başlamadan kaç iş günü önce teslim edilir.
RAMS'ta Neler Olmalı: 10 Bölüm
Kullanışlı bir RAMS on bölümden oluşur. Her biri, inceleyen kişinin aksi halde e-postayla soracağı bir soruyu cevaplar.
- Proje ve iş bilgileri. Şantiye adresi, işveren, yüklenici, işin adı, doküman no, revizyon, tarih, planlanan başlangıç ve bitiş.
- İşin kapsamı. Neyin dahil olduğu ve en az onun kadar önemli olarak neyin hariç olduğu. "KS-2 değişimi; kanal tadilatı ayrı RAMS'tadır."
- Saha bilgileri ve kısıtlar. Erişim, çalışma saatleri, kullanılan alanlar, kırılgan yüzeyler, havai hatlar, zemin koşulları, işverenin bildirdiği mevcut tehlikeler.
- Kişiler ve yetkinlik. İsimle belirtilmiş sorumlu, roller (vinç operatörü, sapancı/işaretçi, kaldırma sorumlusu, montajcılar) ve her rol için gereken eğitim veya belge.
- Makine, ekipman ve malzeme. Vinç, kaldırma aksesuarları, erişim ekipmanı, el aletleri, tehlikeli maddeler; muayene ve belge durumlarıyla birlikte.
- Risk değerlendirmesi. Tehlikeler, etkilenecek kişiler, tedbir öncesi skor, tedbirler, tedbir sonrası skor. Sahanızın yöntemini kullanın (5x5 matris, Fine-Kinney vb.).
- İş sırası (çalışma yöntemi). Sahaya varıştan teslime kadar numaralı adımlar; her adımda tedbir, sorumlu kişi ve kontrol için durulacak "bekleme noktaları".
- İzinler ve izolasyonlar. Hangi izinlerin gerektiği (sıcak çalışma, çatıya erişim, enerji izolasyonu) ve kimin vereceği.
- Acil durum ve kurtarma. İlk yardım, yangın, yüksekten kurtarma, vinç arızası, hava koşulu nedeniyle durma kriterleri, en yakın hastane.
- İletişim ve imzalar. Hazırlayan, inceleyen, onaylayan ve işi yapacak her çalışanın imzaladığı bilgilendirme kaydı.
Dolu Örnek: Çatıdaki Klima Santralinin Vinçle Değiştirilmesi İçin RAMS
Aşağıda, giriş bölümündeki kurgusal ofis çatısı işi için eksiksiz doldurulmuş bir RAMS var. Yapıyı ve ayrıntı düzeyini göstermek içindir; kendi sahanızı, ekipmanınızı ve mevzuatınızı kontrol etmeden kopyalanacak bir şablon değildir.
1. Proje ve iş bilgileri
| Alan | Bilgi |
|---|---|
| Saha | Ofis binası, 3 katlı, düz çatı (kurgusal) |
| İş | Arızalı KS-2 klima santralinin (yaklaşık 1,8 t) sökülmesi ve yeni cihazın (yaklaşık 1,6 t) mobil vinçle yerleştirilmesi |
| Yüklenici | Mekanik yüklenici (kaldırma, kendi kaldırma planını hazırlayan vinç kiralama firmasına verilmiş) |
| Doküman | RAMS-024, revizyon 2 |
| İş tarihi | Cumartesi, 07.00–17.00, bina kapalı |
2. Kapsam
Dahil: KS-2'nin enerjisinin kesilmesi ve bağlantılarının sökülmesi, vinçle indirilmesi, yeni cihazın mevcut şaseye oturtulması, bağlantı ve devreye alma. Hariç: kanal değişiklikleri, çatı membranı onarımı (ayrı RAMS).
3. Saha kısıtları
- Parapet yalnızca kuzey ve doğu kenarlarında; güney ve batı kenarları açık.
- KS-2'nin 6 m yakınında üç plastik çatı ışıklığı var. Kırılgan kabul edilir.
- Vinç için tek konum otopark; altından yeraltı drenaj hattı geçiyor (işveren çizimini verecek).
- Otoparkın batı tarafında yaya yolu var.
4. Kişiler ve yetkinlik
| Rol | Şart |
|---|---|
| Saha sorumlusu | İsimle belirtilmiş; RAMS'ı elinde tutar ve bilgilendirmeyi yapar |
| Kaldırma planlayıcısı / sorumlusu | Vinç firmasından yetkin kişi; kaldırma planını hazırlar |
| Vinç operatörü | Vinç tipine uygun eğitim ve belge |
| Sapancı/işaretçi | Eğitimli; çatıda, operatörle telsiz bağlantılı |
| Montajcılar (2) | Kenar koruma ve enerji izolasyonu adımlarında eğitimli |
5. Makine ve ekipman
Periyodik kontrolü güncel mobil vinç; muayene edilmiş ve etiketli kaldırma aksesuarları; açık kenarlar için geçici kenar koruma sistemi; çatı ışıklığı kapakları; otopark ve yaya yolu için bariyer ve işaretler; telsizler; kilitlenebilir elektrik ayırıcısı.
6. Risk değerlendirmesi (5x5: olasılık x şiddet, tedbir öncesi ve sonrası)
| Tehlike | Kim | Önce | Tedbirler | Sonra |
|---|---|---|---|---|
| Açık çatı kenarından düşme | Montajcılar, sapancı | 4 x 5 = 20 | Güney ve batı kenarlarına, çatıdaki diğer tüm işlerden önce geçici kenar koruma; iş korunan alanın içinde kalır | 1 x 5 = 5 |
| Çatı ışıklığından düşme | Montajcılar, sapancı | 3 x 5 = 15 | Işıklıklar işten önce sabitlenmiş, yük taşıma kapasitesi belli kapaklarla kapatılır ve bariyerlenir; kapak yokken 2 m'ye yaklaşılmaz | 1 x 5 = 5 |
| Kaldırma sırasında yükün düşmesi veya savrulması | Altta veya çatıda bulunan herkes | 3 x 5 = 15 | Yetkin kişinin hazırladığı kaldırma planı; muayeneli aksesuarlar; kılavuz halatlar; yük altında kimse bulunmaz; kaldırma planındaki rüzgâr sınırında iş durur | 1 x 5 = 5 |
| Vincin devrilmesi (zemin çökmesi) | Operatör, halk | 2 x 5 = 10 | Vinç konumu ve ayak altlıkları kaldırma planına göre; drenaj hattı işveren çizimiyle kontrol edilir; vinç hattın üzerine kurulmaz | 1 x 5 = 5 |
| Otopark veya yaya yolunda halkın yaralanması | Halk | 3 x 4 = 12 | Otopark kapatılır; kaldırmalar sırasında yaya yolu bariyer ve görevliyle yönlendirilir | 1 x 4 = 4 |
| Bağlantı sökümünde elektrik çarpması | Montajcılar | 3 x 4 = 12 | Sahanın enerji izolasyonu prosedürüne göre kilitleme ve etiketleme, enerjisizlik testi | 1 x 4 = 4 |
| Panel ve parçaların elle taşınması | Montajcılar | 3 x 2 = 6 | İki kişiyle kaldırma; mümkün olan parçalar vinçle | 2 x 2 = 4 |
| Hava koşulları (rüzgâr, yağmur, buz) | Herkes | 3 x 4 = 12 | Bir gün önce ve iş başında hava tahmini kontrolü; kaldırma planındaki sınırlarda ve ıslak veya buzlu çatıda iş durur | 1 x 4 = 4 |
Skorlar örnek amaçlıdır. Yüksek risklerin KKD veya uyarı levhasıyla değil, fiziksel tedbirlerle (kenar koruma, kapaklar, güvenlik bölgeleri) düşürüldüğünü gösterirler. Skorlama adımları için risk değerlendirmesi rehberimize bakabilirsiniz.
7. İş sırası
| Adım | Faaliyet | Sorumlu | Bekleme noktası |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş kaydı, izinlerin verildiğinin kontrolü (çatıya erişim, enerji izolasyonu), hava kontrolü | Saha sorumlusu | İzin yoksa başlanmaz |
| 2 | Bu RAMS ve kaldırma planı üzerine bilgilendirme; tüm çalışanlar imzalar | Saha sorumlusu | İmza yoksa iş yok |
| 3 | Otoparkın kapatılması, bariyerler, yaya yolunun yönlendirilmesi | Saha sorumlusu + görevli | Tur kontrolü |
| 4 | Korunan kuzeydoğu köşesinden başlayarak güney ve batı kenarlarına kenar koruma kurulumu | Montajcılar | Sorumlu kontrol etmeden 5. adıma geçilmez |
| 5 | Üç çatı ışıklığının kapatılması ve bariyerlenmesi | Montajcılar | Sorumlu kontrol eder |
| 6 | KS-2'nin enerjisinin kesilmesi, kilit ve etiket, enerjisizlik testi, bağlantıların sökülmesi | Elektrikçi | İzolasyon izne işlenir |
| 7 | Vincin kaldırma planına göre kurulması; kaldırma sorumlusu zemini ve ayakları teyit eder | Kaldırma sorumlusu | Kaldırma sorumlusunun başla/başlama kararı |
| 8 | Eski cihazın bağlanıp yere indirilmesi; yük altında kimse yok; kılavuz halat kullanılır | Sapancı, operatör | Rüzgâr plan sınırını aşarsa durulur |
| 9 | Yeni cihazın şaseye kaldırılması, oturtulması, sabitlenmesi, kancanın çözülmesi | Sapancı, montajcılar | Cihaz sabitlenmeden kanca çözülmez |
| 10 | Vincin toplanması; vinç ayrılana kadar otopark kapalı kalır | Kaldırma sorumlusu | |
| 11 | Bağlantıların yapılması, kilitlerin izin kapsamında kaldırılması, devreye alma | Montajcılar, elektrikçi | İzin kapatılır |
| 12 | Işıklık kapakları ve kenar koruma en son, ters sırayla sökülür; saha temizlenir, teslim edilir | Saha sorumlusu | İşveren onayı |
8. İzinler
Çatıya erişim izni ve enerji izolasyonu izni, iş günü işverenin yetkili kişisi tarafından verilir. Kaldırma planı bu RAMS'a eklidir ve izinde atıf yapılır.
9. Acil durum düzenlemeleri
Sahada ilk yardımcı; yangında binanın acil durum planı uygulanır; iş kenar koruma içinde kaldığı için yüksekten kurtarma beklenmez, ancak saha sorumlusunda kurtarma planı bulunur; yük askıdayken vinç arızalanırsa kaldırma planındaki acil durum adımları izlenir; en yakın hastane ve güzergâh yazılıdır.
10. İmzalar
Hazırlayan (yüklenici saha sorumlusu), inceleyen (işverenin tesis yöneticisi veya iş güvenliği uzmanı), onaylayan (yüklenici yöneticisi). Her çalışanın adı, imzası ve tarihinin yer aldığı bilgilendirme formu.
Bir Yüklenicinin RAMS'ını İncelerken 12 Kontrol
Doğru şeyleri doğru sırayla kontrol ederseniz RAMS incelemesi uzun sürmez. Aşağıdakilerden biri bile karşılanmıyorsa belgeyi reddedin veya düzeltme için geri gönderin:
- Saha adı, adres ve iş bu işe ait; önceki bir işten kalma değil.
- Kapsamda neyin hariç olduğu yazıyor.
- Yükleniciye bildirdiğiniz sahaya özgü tehlikeler (kırılgan çatı, asbest, enerjili tesisat, halka açık alan) risk değerlendirmesinde var.
- Yüksek riskler önce ortadan kaldırma veya mühendislik tedbirleriyle kontrol ediliyor; yalnızca KKD ile değil.
- Risk değerlendirmesindeki her tedbir, sorumlusuyla birlikte numaralı bir adımda yer alıyor.
- En riskli adımlardan önce bekleme noktaları var.
- İsimle belirtilen rollerin yetkinliği (belge, sertifika, eğitim) yazılı.
- Makine ve kaldırma ekipmanının periyodik kontrol kayıtları güncel.
- Vinç veya caraskalla yapılan her kaldırma için yetkin kişinin hazırladığı kaldırma planı ekli.
- Gerekli izinler ve bunları kimin vereceği açık.
- Acil durum ve kurtarma düzenlemeleri bu işe özgü; "112 aranır" ile geçiştirilmemiş.
- İşi yapacak çalışanlar için bilgilendirme ve imza kaydı var.
RAMS'ı sık inceliyorsanız bu listeyi bir kontrol listesine çevirin ve her başvurunun sonucunu kaydedin. Aynı yüklenicinin aynı hataları tekrar etmesi, ön yeterlilik kararlarınız için değerli bir kanıttır.
Yaygın RAMS Hataları
1. Adı değiştirilmiş genel şablon
Belgede yüklenicinin yapmayacağı işlerin tehlikeleri vardır, bu sahanın tehlikeleri yoktur. Tehlikelidir, çünkü inceleyenler göz gezdirmeye alışır ve önemli olan tek sahaya özgü tehlike kaybolur.
2. Çalışma yöntemi risk değerlendirmesiyle örtüşmüyor
Tedbirler risk tablosunda var, adımlarda yok. İş günü çalışanlar adımları izler; adımda olmayan tedbir uygulanmaz.
3. Açık kenar için tek tedbir: emniyet kemeri
Bağlanacak bir ankraj noktası yoksa kemer tedbir değildir. Doğru sıra önce yüksekte çalışmadan kaçınmak, sonra düşmeyi önlemek, en son düşmenin sonuçlarını azaltmaktır. Kenar koruma düşmeyi önler; kemer yalnızca sonucunu sınırlar.
4. RAMS'ı işe başlama izni sanmak
RAMS işten günler önce onaylanır. İş günündeki koşullar (hava, diğer ekipler, enerjili bir sistem) çalışma izniyle kontrol edilir. Bu kontrol olmadan onaylı bir RAMS, güvensiz bir duruma doğru adım adım izlenebilir.
5. İş değişince gözden geçirmemek
Vinç daha büyüğüyle değişir ya da iş, bina doluyken bir hafta içi gününe kayar. İkisi de riski değiştirir. Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 12. maddesi, kullanılan ekipmanda veya üretim yönteminde değişiklik gibi hallerde risk değerlendirmesinin yenilenmesini ister; RAMS'taki çalışma yöntemi de onunla birlikte güncellenmelidir.
6. Çalışanlar belgeyi hiç görmüyor
RAMS şantiye ofisinde durur, işi yapanlar bilgilendirilmez. Bilgilendirilmemiş ve imzalanmamış bir RAMS güvenli çalışma sistemi değil, evraktır.
FindRisk ile RAMS Çalışmaları
FindRisk sizin yerinize RAMS yazmaz; işe özgü düşünce işi bilen kişilerden gelmelidir. Yardımcı olduğu yer, RAMS'ın etrafındaki adımlardır.
Risk değerlendirmesi bölümünü uygulamanın Fine-Kinney risk değerlendirmesi ile hazırlayabilir, her tehlikeye tedbir öncesi ve sonrası tutarlı bir skor verebilirsiniz. İş öncesi saha turunda çatının, vinç konumunun veya otoparkın fotoğrafları üzerinde tehlikeleri işaretleyebilir ve fotoğrafın yapay zekâ ile analizini alabilirsiniz. Yukarıdaki 12 inceleme maddesini de yapay zekâ ile kontrol listesi oluşturma özelliğiyle her yüklenici başvurusunda kullanacağınız bir listeye dönüştürebilirsiniz.
Saha kontrolünden sonra FindRisk saniyeler içinde profesyonel bir rapor üretir; bu raporu iş öncesi denetimin kanıtı olarak RAMS dosyasına ekleyebilirsiniz. iOS ve Android'de çalıştığı için saha sorumlusu bunu ofiste değil, çatıda yapabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye'de RAMS hazırlamak yasal bir zorunluluk mu?
Türk mevzuatında RAMS adıyla tanımlanmış bir belge yoktur. Yasal yükümlülük, 6331 sayılı Kanun'un 10. maddesine göre risk değerlendirmesinin yapılması ve yapı işlerinde, Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği'ne göre işe başlamadan önce sağlık ve güvenlik planının hazırlanmasıdır. RAMS, bu yükümlülüklerin belirli bir iş için yerine getirildiğini gösteren yaygın bir formattır ve birçok işveren onu sözleşme şartı yapar.
RAMS'ı kim hazırlamalı?
İşi yapacak yüklenici veya ekip hazırlamalıdır. Bunu işi ve sahayı bilen biri, örneğin saha sorumlusu veya proje mühendisi, iş güvenliği uzmanının desteğiyle yürütür. İşi fiilen yapacak çalışanlar da sürece katılmalıdır, çünkü işin gerçekte nasıl yapıldığını onlar bilir. İşveren veya ana yüklenici belgeyi inceler ama yüklenici adına yazmamalıdır.
RAMS'ı kimler imzalar?
Genellikle üç taraf imzalar: hazırlayan (yüklenici saha sorumlusu veya yöneticisi), işveren ya da ana yüklenici tarafında inceleyen veya onaylayan kişi ve bilgilendirmeden sonra işi yapacak her çalışan. Çalışan imzaları, yöntem ve tedbirler hakkında bilgilendirildiklerini gösterir. İmza rolleri genellikle işverenin yüklenici yönetimi prosedüründe belirlenir.
RAMS ne kadar süre geçerlidir?
Mevzuatta RAMS için sabit bir geçerlilik süresi yoktur. RAMS, tanımladığı iş, saha ve koşullar için geçerlidir. Yöntem, ekipman, kişiler, yer veya saha koşulları önemli ölçüde değiştiğinde ya da bir olaydan sonra gözden geçirilmelidir. Uzun süreli işlerde birçok saha ayrıca her iş aşamasında periyodik bir gözden geçirme belirler.
RAMS ile çalışma izni arasındaki fark nedir?
RAMS, işin nasıl güvenle yapılacağını planlar ve işten önce onaylanır. Çalışma izni ise iş günü yetkili kişi tarafından verilir; enerji izolasyonu, gaz ölçümü veya hava koşulu gibi belirli koşulların şu an sağlandığını teyit eder ve işe başlamayı onaylar. İzin, onaylı RAMS'a atıf yapmalıdır.
Hazır bir RAMS şablonu kullanabilir miyim?
Yapı için şablon kullanabilirsiniz, ancak içerik işe ve sahaya özgü olmalıdır. Başka bir sahanın adını taşıyan, sahada olmayan tehlikeleri listeleyen veya bilinen saha tehlikelerini atlayan RAMS'lar sıkça reddedilir. İyi bir şablonda başlıklar sabittir, alanlar ise sahaya özgü cevap yazmaya zorlayacak şekilde boştur.
Sonuç
RAMS yasal bir form değil; yüklenicinin belirli bir işi değerlendirdiğinin ve nasıl güvenle yapacağını planladığının kanıtıdır. Risk değerlendirmesi tedbirleri seçer, çalışma yöntemi her tedbiri yanında bir isim olan bir adıma dönüştürür. Bu iki parça örtüşüyor ve işi yapacak kişiler bilgilendirilmişse belge işini yapar.
Belgeyi dosya dolabı için değil, saha için yazın. On bölümü kullanın, iş sırasını somut tutun, kaldırma varsa kaldırma planını ekleyin ve iş günündeki koşulları çalışma izniyle teyit edin. Başkasının RAMS'ını incelerken bu rehberdeki 12 kontrol, ters giden şeylerin çoğunu yakalar.
İş öncesi saha turunu yapmak, tehlikeleri Fine-Kinney ile skorlamak ve onayladığınız her RAMS'a fotoğraflı bir denetim raporu eklemek için FindRisk'i indirin.
FindRisk'i Dene
Güvenlik iş akışınızı modernleştirmeye hazır mısınız?
Yapay zeka destekli risk değerlendirmeleri yapın, raporları anında oluşturun ve ekibinizi güvende tutun — her yerde, her zaman.