FindRisk Logo
İşyeri Trafik Yönetimi Planı: Adımlar ve Doldurulmuş Örnek
Tüm Makaleler
işyeri trafik yönetimiaraç ve yaya ayrımıişyeri içi trafikyaya yolugeri manevrayükleme alanı güvenliği

İşyeri Trafik Yönetimi Planı: Adımlar ve Doldurulmuş Örnek

22 Kasım 202619 dk okumaFindRisk Team

İşyeri trafik yönetimi planı, araçların ve yayaların bir sahada yanlış yerde karşılaşmadan nasıl hareket edeceğini yazılı hâle getiren düzenlemedir: her birinin kullandığı yollar, birbirinden nasıl ayrıldıkları, nerede ve nasıl kesiştikleri, geri manevra, yükleme ve dışarıdan gelen şoförlerin nasıl yönetildiği, kuralları kimin uyguladığı ve planın ne zaman gözden geçirileceği. Risk değerlendirmesinin işyeri içi taşımacılıkla ilgili kısmını bir yerleşim planına ve kurallara çevirir.

İşyeri araçları her yıl can alıyor. İngiltere İş Sağlığı ve Güvenliği Kurumu HSE'nin 2025/26 için geçici verilerine göre Büyük Britanya'da iş kazalarında 126 çalışan hayatını kaybetti; bunların 24'ü hareket hâlindeki bir aracın çarpmasıyla öldü. Bu, yüksekten düşmeden (31) sonra ikinci büyük grup (HSE, Work-related fatal injuries in Great Britain). Bu ölümlerin büyük kısmı kamu yolunda değil, sıradan avlularda, rampalarda ve otoparklarda yaşanır.

Bu konuda Türkçe kaynaklar çoğunlukla eğitim sunumları ve yönetmelik metninin kopyalarından ibaret; doldurulmuş bir plan yok. Bu rehber planın her bölümünü Türk mevzuatındaki maddeye, İngiltere ve ABD'deki karşılığına bağlıyor, planı altı adımda kurmayı anlatıyor, kontrol hiyerarşisini trafiğe uyguluyor ve bir dağıtım sahası için saha krokisi ve önce/sonra Fine-Kinney puanlarıyla doldurulmuş bir planla bitiyor.


Herkesin Herkesle Kesiştiği Bir Saha

Bölgesel bir dağıtım merkezi düşünün. Bu, rehber için kurgulanmış bir örnektir. Tek bir deponun güney cephesinde sekiz yükleme rampası var; güneybatı köşesinde personel ve ziyaretçi otoparkı, doğu tarafında forkliftlerin çalıştığı açık depolama alanı, çit kenarında bir sıra atık konteyneri bulunuyor. Günde yaklaşık 60 kamyon tek bir kapıdan girip çıkıyor.

Yeni iş güvenliği uzmanı bir vardiya boyunca sahada durup olanları not ediyor. Ofis kapısı karşı tarafta olduğu için çalışanlar otoparktan doğrudan kamyon yolunu kesip geçiyor. Dışarıdan gelen şoförler kamyonu rampaya yanaştırıp iniyor, evraklarını mal kabul penceresine vermek için dorselerin arkasından yürüyor. Bir şoför, forklift henüz dorsenin içindeyken aracı ileri çekiyor; forklift operatörü rampa kenarında fren yapıyor. Ana sarmal kapının yanındaki yaya kapısı, forkliftlerin binadan çıktığı yola doğrudan açılıyor. Konteyner kamyonu haftada bir, kimse yönlendirmeden sigara içme alanının önünden geri geri geçiyor.

Bunların hiçbiri sıra dışı değil ve risk değerlendirmesinde tek satırlık "araç hareketleri" maddesinde hiçbiri görünmüyor. Sahanın bir trafik yönetimi planına ihtiyacı var: her şeyin nereden gideceğini gösteren bir çizim ve o çizimi gerçeğe dönüştüren kurallar.


İşyeri Trafik Yönetimi Planı Nedir?

İşyeri trafik yönetimi planı, kontrolünüzdeki bir alanda yayaların ve araçların güvenle dolaşmasını düzenleyen, sahaya özgü bir belgedir. Genellikle üzerinde işaretleme yapılmış bir vaziyet planı ve birkaç sayfalık kurallardan oluşur. HSE işyeri içi taşımacılık güvenliğini üç başlıkta toplar: güvenli saha, güvenli araç ve güvenli sürücü (HSE, Introduction to workplace transport safety). Trafik yönetimi planı esas olarak "güvenli saha" kısmıdır; sürücülerin ve yayaların o sahada uyacağı kuralları da içerir.

Kolayca karıştırıldığı belgelerle farkı:

Belge Neyi kapsar Planla ilişkisi
Taşımacılık risk değerlendirmesi Yükleme, boşaltma ve seyrek işler dahil her araç faaliyetinin tehlike ve riskleri Plan, bu değerlendirmedeki tedbirlerin uygulanış biçimidir
Trafik yönetimi planı Yollar, ayrım, geçitler, park, geri manevra, yükleme, ziyaretçiler, görevler, gözden geçirme Bu rehberin konusu
Yol çalışması trafik düzenlemesi Genel kullanım: kamu yolunda veya yanında yapılan iş için levha, koni ve yönlendirici Farklı ortam; o iş için karayolu kuralları geçerlidir
Saha kuralları / şoför bilgilendirme formu Kapıda şoför, ziyaretçi ve yükleniciye verilen kısa özet Plandan çıkarılır
Forklift veya araç kullanım öncesi kontrolü Aracın bugün kullanılmaya uygun olup olmadığı "Güvenli araç"; plandan ayrı tutulur

Altta yatan değerlendirmeyi henüz yapmadıysanız risk değerlendirmesi rehberimizle başlayın. HSE, taşımacılık risk değerlendirmesinin yükleme ve boşaltma gibi bütün araç faaliyetlerini kapsaması gerektiğini, atık konteyneri değişimi veya dışarıdan gelen şoförler gibi seyrek durumların da unutulmaması gerektiğini söyler (HSE).


Mevzuat Ne İstiyor: Türkiye, İngiltere ve ABD

Aşağıdaki üç sistemin hiçbiri "trafik yönetimi planı" adında bir belgeyi ismen istemez. Üçü de planın sağladığı sonucu ister: yayaların ve araçların güvenle hareket ettiği, yolları işaretlenmiş ve birbirinden ayrılmış bir işyeri.

Türkiye'de temel kaynak İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik (Resmî Gazete: 17.07.2013, Sayı: 28710) ve Ek-1'deki maddelerdir. Madde numaraları Adalet Bakanlığı'nın 24.11.2025 tarihli derlenmiş metnine göredir; numaralandırma kopyalar arasında farklı görünebileceği için başlıkları da veriyoruz.

Konu Türkiye İngiltere ABD (OSHA)
Genel yükümlülük Ek-1 md. 62 (açık çalışma alanları): açık çalışma yerleri, yollar ve açık alanlar yaya ve araç trafiğinin güvenli yapılmasını sağlayacak şekilde düzenlenir Workplace Regulations 1992, reg. 17(1): yayalar ve araçlar güvenle dolaşabilecek şekilde düzenleme 1910.176(a): mekanik taşıma ekipmanı kullanılan yerlerde yeterli güvenli açıklık
Uygun yollar Ek-1 md. 36–37 (ulaşım yolları): yükleme yeri ve rampa dahil bütün yollar güvenli hareket için uygun şekil ve boyutta; yaya ve malzeme yolları kullanıcı sayısına uygun Reg. 17(2): yollar uygun, yeterli sayıda, doğru yerde ve yeterli büyüklükte 1910.176(a): koridor ve geçişler açık ve bakımlı
Ayrım Ek-1 md. 38: araç yolları ile kapılar, yaya yolları, koridorlar ve merdivenler arasında yeterli mesafe; md. 35(f) (kapılar ve girişler): araç kapıları yayalar için güvenli değilse yanında ayrı yaya kapısı Reg. 17(3): araç yolları, bunlara açılan kapı, giriş ve yaya yollarından ayrılır; ortak yollarda yeterli ayrım 1910.178(m)(1): forklift, sabit bir nesnenin önünde duran kişiye doğru sürülmez
İşaretleme Ek-1 md. 37–38: yollar açıkça işaretlenir Reg. 17(4): gerekli yerlerde işaretleme 1910.176(a): kalıcı koridorlar uygun şekilde işaretlenir
Tehlikeli alanlar Ek-1 md. 39: görevli olmayanların girişi uygun araçlarla engellenir, alanlar açıkça işaretlenir Saha kuralları ve risk değerlendirmesi Saha kuralları
Sürüş kuralları Saha kuralları ve risk değerlendirmesi Saha kuralları ve risk değerlendirmesi 1910.178(n): tesis hız sınırları, yaklaşık üç forklift boyu mesafe, kesişen koridorlarda ve görüşün kapalı olduğu yerlerde yavaşlama ve korna
Yükleme yerleri Ek-1 md. 43: yüke uygun boyut, düşmeye karşı güvenli, en az bir çıkış HSE rehberi (aşağıda) 1910.176(a): rampalarda yeterli açıklık
Risk değerlendirmesi 6331 sayılı Kanun Madde 10; yenileme süreleri Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Madde 12 MHSWR 1999 reg. 3 Atıf yapılan standartlarda yazılı risk değerlendirmesi yükümlülüğü yok

İki not. Yönetmelik, yapı işleri gibi geçici veya hareketli iş alanlarında uygulanmaz (Madde 2(2)(b)); şantiyeler Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (Resmî Gazete: 05.10.2013, Sayı: 28786) kapsamındadır. Şantiye trafiği için şantiye denetimi kontrol listemize bakabilirsiniz. İngiltere'de reg. 17(2), yeni, değiştirilmiş, genişletilmiş veya dönüştürülmüş olmayan eski işyerlerinde ancak makul ölçüde uygulanabildiği kadar geçerlidir; yani eski sahalar mevcut yerleşimle çalışmak zorunda kalabilir.

Ek-1'de ayrıca çalışma mahalleri ve geçiş yollarındaki aydınlatmanın kaza riski oluşturmayacak türde ve uygun yerleştirilmiş olması (md. 23), gün ışığı yetersizse açık çalışma alanlarının aydınlatılması (md. 63) istenir. Gece çalışan sahalarda bu iki madde planın parçasıdır.


Plan 6 Adımda Nasıl Hazırlanır?

Adım 1: Sahayı kullanıldığı gibi inceleyin

Sahayı vardiya değişiminde, teslimatın en yoğun saatinde ve hava karardıktan sonra gezin. Her araç türünü (kamyon, kamyonet, forklift, otomobil, bisiklet, konteyner kamyonu) ve yaya grubunu (çalışanlar, ziyaretçiler, dışarıdan gelen şoförler, yükleniciler, temizlik personeli) kaydedin. İnsanların gerçekte nereden yürüdüğünü izleyin. HSE, yaya yollarının insanların doğal olarak izleyeceği güzergâhları takip etmesi gerektiğini söyler (HSE, Separating pedestrians and vehicles). Hesapta olmayan bir kestirmenin önüne çekilen çitin üstünden atlanır ya da etrafından dolanılır.

Adım 2: Kesişme noktalarını haritalayın

Vaziyet planında yaya yolunun araç yoluyla buluştuğu her yeri, her geri manevrayı, her kör köşeyi, araç yoluna açılan her kapıyı ve şoförün kabinden indiği her noktayı işaretleyin. Her birini puanlayın. Aşağıdaki örnekte Fine-Kinney yöntemini kullanıyoruz; ölçekler Fine-Kinney yöntemi rehberinde anlatılıyor.

Adım 3: Yolları tasarlayın

Araçlarla başlayın: nereden girecekler, nereye gidecekler, nerede park edecekler, nereden çıkacaklar. Uygulanabildiği yerde düzgün tasarlanmış ve işaretlenmiş tek yönlü bir sistem, geri manevraların ve karşılıklı karşılaşmaların çoğunu ortadan kaldırır (HSE kontrol listesi, Bölüm 2). Ardından ayrı yaya yollarını çizin; bina giriş ve çıkışları dahil gereken yerlere bariyer koyun. Geçitleri insanların geçmesi gereken yere koyun, işaretleyin ve levhalayın; orada sürücü ve yayanın her yönü açıkça görebildiğinden emin olun (HSE). Yolların yeterince geniş, sağlam ve düz, engelsiz, keskin veya kör virajsız olduğunu ve iş yapılan saatte yeterince aydınlatıldığını kontrol edin.

Adım 4: Kuralları yazın

Kurallar, yerleşimin çözemediğini kapsar: hız sınırı, kavşaklarda geçiş üstünlüğü, dışarıdan gelen şoförlerin nerede bekleyeceği, geri manevranın nasıl kontrol edileceği, yükleme sırasında dorsenin nasıl sabitleneceği, hangi alanların yayalara kapalı olduğu ve park. HSE'nin yönetim kontrol listesi saha kurallarının yazılı olmasını ve amirlere, sürücülere, yüklenicilere ve dışarıdan gelen şoförlere verilmesini bekler (HSE kontrol listesi, Bölüm 1). Kapıda verilecek tek bir sayfaya sığacak kadar kısa tutun.

Adım 5: Görevleri belirleyin

Planın sahibini, kapıyı kimin kontrol edeceğini, dışarıdan gelen şoförleri kimin bilgilendireceğini, işaretçi (yönlendirici) olarak kimin çalışacağını ve sahayı kimin denetleyeceğini isimle yazın. HSE şantiyeler için işaretçilerin eğitimli ve yetkilendirilmiş olmasını bekler (HSE). Kontrol listesi ayrıca yeterli gözetim olup olmadığını, güvensiz davranışa yöneticilerin müdahale edip etmediğini, bu davranışın altta yatan nedenlerinin araştırılıp araştırılmadığını ve sürücülerin acele etmeden çalışacak zamanı olup olmadığını sorar.

Adım 6: Duyurun, kontrol edin, gözden geçirin

Çalışanları bilgilendirin, vaziyet planını kapıya ve şoför bekleme odasına asın, kuralları nakliyecilere ilk gelişlerinden önce gönderin ve sahayı planla karşılaştırarak gezin. Yerleşim, araçlar, hacim veya vardiya düzeni değiştiğinde, her iş kazası veya ramak kala olaydan sonra, kış aylarından önce ve yükleniciler kendi araçlarıyla sahaya geldiğinde planı gözden geçirin. Planın dayandığı risk değerlendirmesi de İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (Resmî Gazete: 29.12.2012, Sayı: 28512) Madde 12'ye göre çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikeli işyerlerinde en geç 2, 4 ve 6 yılda bir, değişikliklerde ve iş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olaydan sonra daha erken yenilenir.


Tedbir Seçimi: Kontrol Hiyerarşisi Trafiğe Uygulanınca

Trafik tedbirleri her tehlikede olduğu gibi aynı sırayı izler: önce karşılaşmayı ortadan kaldırın, sonra ayırın, sonra koruyun; kurallara ve ikaz yeleğine en son güvenin. Seviyeleri kontrol hiyerarşisi rehberimiz anlatıyor; bu tablo onları yaygın trafik çatışmalarına uyguluyor. Tablo, bu rehberde atıf yapılan HSE sayfalarından yaptığımız bir derlemedir.

Seviye Trafik örnekleri Tipik zayıflık
Çatışmayı ortadan kaldırma Kamyonların yolda hiç geri manevra yapmadığı tek yönlü döngü; şoförlerin sahada yürümemesi için kapıda bekleme odası; ofis kapısının otopark tarafına alınması Alan ve bazen inşaat işi gerektirir
Mekânda ayırma Bariyerli yaya yolları; ayrı yaya ve araç kapıları; rampa arkasında yayaya kapalı alan Bariyerler hasar görür, boşluklar oluşur
Zamanda ayırma Konteyner değişimi ve saha süpürme yalnızca saha yayalara kapalıyken; teslimatların vardiya değişimi dışına randevulanması Program kaydığında bozulur
Geçidi mühendislikle koruma Görüş açısı temiz, işaretli, levhalı ve aydınlatılmış geçitler; bina çıkışlarında korkuluk; kör virajlarda ayna; hız kesici Yalnızca insanların gerçekten geçtiği yerde işe yarar
Araç yardımcıları Geri vites ikazı, kamera, ayna; dorse kilidi veya anahtar teslimi ile aracın kalkmasının önlenmesi İkaz sesleri zamanla arka plan gürültüsüne dönüşür
Kurallar ve gözetim Hız sınırı, geçiş üstünlüğü, geri manevrada işaretçi, saha oryantasyonu Her gün uygulanmasına bağlıdır
KKD Yüksek görünürlüklü kıyafet İnsanı görünür kılar; aracı durdurmaz

Ağırlıklı olarak son iki satırdan oluşan bir plan, yerleşim planı değil talimat listesidir. Tedbirlerinizin çoğu levha ve ikaz yeleğiyse 3. adıma dönün.


Bir Dağıtım Sahası İçin Doldurulmuş Plan

Bu, iş güvenliği uzmanının yukarıdaki kurgusal dağıtım merkezi için yazdığı plandır. Saha, araç sayıları, bulgular ve puanlar bu rehber için uydurulmuştur.

Bir dağıtım sahasının trafik yönetimi planı krokisi: tek yönlü kamyon döngüsü, bariyerli yaya yolu, işaretli geçit, kapıda şoför bekleme odası ve rampaların arkasında yayaya kapalı alan

1. Saha ve kullanıcılar

  • Araçlar: günde yaklaşık 60 kamyon (çekici ve kamyon), kargo kamyonetleri, açık alanda 4 dengeli forklift, personel ve ziyaretçi otomobilleri, haftada bir konteyner kamyonu.
  • Yayalar: vardiya başına yaklaşık 80 çalışan, ziyaretçiler, dışarıdan gelen şoförler, temizlik ve bakım yüklenicileri.
  • Saatler: iki vardiya, kamyonlar 05:00–22:00 arası; kışın ilk ve son iki saatte saha karanlık.

2. Kesişme noktaları ve puanlar

Fine-Kinney puanları Kinney ve Wiruth'un 1976 ölçeklerini kullanır (O = olasılık, F = frekans, S = şiddet; R = O × F × S). Önce = bulunduğu hâl; sonra = 3. bölümdeki tedbirlerle.

# Kesişme noktası Önce (O × F × S = R) Ana tedbir Sonra (O × F × S = R)
1 Yaya kapısı doğrudan forklift çıkış yoluna açılıyor 6 × 6 × 15 = 540, çok yüksek Kapının önüne, çıkan kişiyi bariyerin arkasından yana yönlendiren korkuluk; kapıya görüş camı 0,5 × 6 × 15 = 45, olası
2 Çalışanlar otoparktan ofise giderken kamyon yolunu kesiyor 3 × 6 × 15 = 270, yüksek Ofis girişi otopark tarafına alındı; bariyerli yaya yolu; geçiş gerekmiyor 0,2 × 6 × 15 = 18, kabul edilebilir
3 Dışarıdan gelen şoförler dorselerin arkasından mal kabul penceresine yürüyor 3 × 6 × 15 = 270, yüksek Kapıda şoför bekleme odası; evrak orada işleniyor; mal kabule tek bir işaretli geçit 0,5 × 6 × 15 = 45, olası
4 Rampaya geri yanaşan kamyonların arkasından yaya geçiyor 3 × 6 × 15 = 270, yüksek Rampa arkasında, iki ucu bariyerle kapatılmış yayaya kapalı alan; geri vites ikazı; alana girilecekse eğitimli işaretçi 0,5 × 6 × 15 = 45, olası
5 Forklift dorsenin içindeyken kamyon hareket ediyor 3 × 6 × 15 = 270, yüksek Yükleme başlamadan anahtar kapıda teslim alınıyor; rampa onay vermeden geri verilmiyor 1 × 6 × 15 = 90, önemli
6 Konteyner kamyonu sigara içme alanının önünden geri geri geçiyor 3 × 3 × 15 = 135, önemli Sigara alanı taşındı; konteyner değişimi 05:00'ten önce, alan konilerle kapatılarak ve işaretçiyle yapılıyor 0,5 × 3 × 15 = 22,5, olası
  1. madde bilerek "önemli" seviyesinde bırakıldı. Anahtar teslimi kapıdaki disipline bağlıdır; bu yüzden plan bir sonraki adım olarak rampalara mekanik dorse kilidi takılmasını kaydediyor ve kilit takılana kadar maddeyi saha denetiminde tutuyor.

3. Yollar ve yerleşim

  • Araç yolu: tek yönlü döngü. Kamyonlar 1. kapıdan girer, kapı kulübesinde kayıt olur, saha yolu boyunca ilerleyip ayrılan rampaya düz geri yanaşır ve 2. kapıdan çıkar. Yolda başka geri manevra yok.
  • Otomobiller: 3. kapı yalnızca otoparka hizmet eder. Otomobiller kamyon yoluna giremez.
  • Yaya yolları: otoparktan ofise, binanın batı cephesi boyunca bariyerli yaya yolu; araç yoluna bakan her bina kapısında korkuluk.
  • Geçit: şoför bekleme odası ile mal kabul penceresi arasında, yolu iki yönde de açıkça gören, işaretli, levhalı ve aydınlatılmış tek bir geçit.
  • Yayaya kapalı alan: rampaların arkasındaki manevra alanı; işaretli ve iki ucu bariyerli.
  • Forklift alanı: doğu taraftaki açık depolama alanı, kamyon yolundan bariyerle ayrılmış; forkliftler yolu yalnızca tek bir işaretli noktadan, durduktan sonra geçer.
  • Aydınlatma: kuzey köşesinde ve geçitte ek aydınlatma; her ekim ayında kontrol edilir.

4. Kurallar

  1. Hız sınırı kapıda yazılı olduğu gibidir; kamyonlar işaretli geçiş noktasında forklifte, herkes geçitteki yayaya yol verir.
  2. Şoförler anahtarı kapıda teslim eder, bekleme odasında bekler, rampaya ve manevra alanına girmez.
  3. Bir kamyon rampaya yanaşırken veya ayrılırken kimse yayaya kapalı alana girmez. Girmek gerekirse işaretçi önce kamyonu durdurur.
  4. Forklift operatörleri sahanın benimsediği, OSHA'daki kurallara benzer sürüş kurallarına uyar: gidiş yönüne bakmak, kör köşelerde ve geçitte yavaşlayıp korna çalmak, önündeki forkliftle yaklaşık üç araç boyu mesafe bırakmak.
  5. Konteyner değişimi, süpürme aracı ve yüklenici araçları saha sorumlusundan randevu alır ve kısa bir çalışma yöntemine uyar.
  6. Bina ve otopark dışında herkes yüksek görünürlüklü kıyafet giyer.

5. Görevler

Görev Sorumluluk
Tesis müdürü Planın sahibi; yerleşim değişikliklerini onaylar
Saha sorumlusu Planla günlük saha kontrolü, rampa tahsisi, konteyner ve yüklenici araçlarının randevusu
Kapı kulübesi Kayıt, anahtar teslimi, her yeni şoföre saha kuralları formu, bekleme odası
İşaretçiler (eğitimli ve isimle belirlenmiş) Yayaya kapalı alana girişin ve standart dışı geri manevraların kontrolü
İş güvenliği uzmanı Planın aylık saha turu, iş kazası ve ramak kala incelemesi, yıllık gözden geçirme

6. Gözden geçirme

Yılda bir; ayrıca yerleşim veya araç filosu değiştiğinde, sahada her iş kazası veya ramak kala olaydan sonra, yeni bir nakliyeci veya yüklenici başladığında ve karanlık aylardan önce ekim ayında. Her gözden geçirme en yoğun saatte yapılan bir saha turuyla başlar.


Yükleme Rampaları, Geri Manevra ve Dışarıdan Gelen Şoförler

Ciddi çatışmaların çoğu planın üç bölümünden çıkar; her biri planda kendi başlığını hak eder.

Geri manevra. HSE, geri manevranın ölümlü kazaların başlıca nedenlerinden biri olduğunu ve mümkün olan yerde kaçınılması gerektiğini söyler (HSE). Kaçınılamıyorsa yayaları geri manevra alanından uzak tutun; araçların yayaların yakınında geri gittiği yerlerde ayna, kamera, geri vites ikazı ve eğitimli işaretçi kullanın. ABD'de şantiyelerde arka görüşü kapalı bir araç, ya çevre gürültüsünün üzerinde duyulan bir geri vites ikazına sahip olmalı ya da yalnızca bir gözcü güvenli olduğunu işaret ettiğinde geri gitmelidir (29 CFR 1926.601(b)(4)).

Yükleme ve boşaltma. HSE'nin kontrol listesi yükleme alanlarının geçen trafikten ve yayalardan uzak, düz ve sağlam zeminde olmasını, araçların frenlenip sabitlenmesini ve yükleme veya boşaltma sırasında kamyonun hareket ettirilmesini önleyen bir sistem bulunmasını ister (HSE kontrol listesi, Bölüm 6). Şoförler araçtan uzak güvenli bir yerde, yüklemeyi izlemeleri gerekiyorsa işaretli güvenli bir alanda tutulmalıdır. Yük alanına çıkma ihtiyacı ortadan kaldırılamıyorsa güvenli erişim sağlanmalıdır. Türkiye'de yükleme yerleri ve rampalar için Ek-1 md. 43 yüke uygun boyut, düşmeye karşı güvenlik ve en az bir çıkış ister.

Dışarıdan gelen şoförler. HSE'nin "Delivering safely" bilgi notu, işin taraflarının başlıca riskler hakkında bilgi alışverişi yapmasını ve kimin neyi yapacağında anlaşmasını, şoföre her teslimat veya alımdan önce güvenlik bilgisi verilmesini, şoförler için tuvalet ve ikram imkânı olan belirlenmiş bir güvenli alan bulunmasını ister. Önemli güvenlik konularında anlaşılamıyorsa "teslimat veya alım yapılmamalıdır" (HSE, Delivering safely). Kendi aracıyla gelen yükleniciler de aynı düzene girer; yüklenici güvenliği yönetimi rehberimize bakın.

Aynı operasyonun bina içi tarafı (raf, koridor, rampa köprüsü, forklift kontrolleri) için depo ve lojistik güvenliği kontrol listemizi kullanın.


Trafik Yönetimi Planlarında Yaygın Hatalar

1. Yalnızca kurallardan oluşan plan

Belgede "yayalar belirlenmiş yaya yollarını kullanmalıdır" yazıyor ama kimse yaya yollarını çizmemiş. Yerleşimi olmayan kurallar insanları tahmine bırakır; insanlar da en kısa yolu tahmin eder.

2. İnsanların yürümediği yere çizilen yollar

Otoparktan yürüyüşe iki dakika ekleyen bir yaya yolu kullanılmaz. Önce doğal güzergâhları inceleyin, sonra yolu onların üzerine koyun ya da kestirmenin nedenini ortadan kaldırın.

3. Kapıları unutmak

Doğrudan araç yoluna açılan bir kapı, insanı hareket hâlindeki bir aracın önüne, ikisine de uyarı olmadan çıkarır. Ek-1 md. 35 ve 38 ile İngiltere'deki reg. 17(3) tam olarak bunu ele alır. Kişiyi yola çıkmadan önce yana yönlendiren bir korkuluk ve kapıda görüş camı az maliyetlidir.

4. Seyrek gelen araçları dışarıda bırakmak

Konteyner kamyonları, tankerler, süpürme araçları, vinçler ve yüklenici kamyonetleri nadiren gelir ve çoğu zaman kimsenin planlamadığı yerlere geri manevra yapar. HSE, atık konteyneri değişimini değerlendirmeye alınması gereken seyrek işlere örnek olarak verir.

5. İkaz yeleğini ve sesli ikazı ana tedbir saymak

Bunlar insanları ve araçları daha fark edilir kılar. Onları birbirinden ayırmaz. Planın tedbirlerinin çoğu KKD, levha ve ikaz sesiyse yerleşim tasarlanmamıştır.

6. Sahibi ve gözden geçirmesi olmayan plan

Sahalar değişir: yeni bir raf hattı, ikinci bir otopark, mevsimlik geçici bir çadır. İsimle belirlenmiş sahibi ve gözden geçirme tetikleyicisi olmayan bir plan, bir yıl içinde artık var olmayan bir sahayı anlatır.


FindRisk ile İşyeri Trafik Yönetimi

Bir trafik yönetimi planı, yoğun bir sabahta sahanın gerçek hâli kadar iyidir. FindRisk, iş güvenliği uzmanının planın kendi bölümlerinden yapay zekâ ile bir saha denetim kontrol listesi oluşturmasını sağlar: kapıda kayıt ve anahtar teslimi, yaya yolu bariyerleri, geçit işaretleri ve aydınlatması, yayaya kapalı alan, kapı korkulukları, geri manevra tedbirleri, konteyner ve yüklenici randevuları. Her madde sahada telefondan, fotoğraf eklenerek cevaplanır.

Fotoğraflar tehlikeyi göstermek için işaretlenebilir: yaya yolu bariyerindeki boşluk, silinmiş geçit çizgisi, dorsenin arkasında duran şoför. Her bulgu uygulamada Fine-Kinney yöntemiyle puanlanabilir; böylece kesişme noktaları her gözden geçirmede aynı şekilde sıralanır, tesis müdürüne gidecek rapor fotoğraflar ve aksiyonlarla tek belgede saniyeler içinde üretilir. FindRisk iOS ve Android'de kullanılabilir.


Sıkça Sorulan Sorular

İşyeri trafik yönetimi planında neler olmalı?

Plan; araç ve yaya yollarının, geçitlerin, park yerlerinin ve yasak alanların işaretlendiği bir vaziyet planı; hız, geçiş üstünlüğü, geri manevra, yükleme ve dışarıdan gelen şoförlere ilişkin kurallar; kapı, saha ve işaretçiler için isimle belirlenmiş görevler; kuralların şoför ve yüklenicilere nasıl duyurulacağı ve gözden geçirme tarihleri ile tetikleyicilerini içermelidir. Seyrek işler dahil her araç faaliyetinin risk değerlendirmesine dayanmalıdır.

İşyeri trafik yönetimi planı yasal zorunluluk mu?

Belge adıyla zorunlu değildir, ama sağladığı sonuç zorunludur. İşyeri Bina ve Eklentileri Yönetmeliği Ek-1, yolların güvenli, uygun boyutta, açıkça işaretlenmiş ve kapılardan ve yaya yollarından yeterli mesafede olmasını ister; 6331 sayılı Kanun Madde 10 risk değerlendirmesini zorunlu tutar. Yazılı bir plan, bu yükümlülükleri karşıladığınızı göstermenin pratik yoludur. Şantiyeler Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği kapsamındadır.

Trafik yönetimi planından kim sorumludur?

İşyerini trafiğin güvenle akacağı şekilde düzenlemek ve riskleri değerlendirmek işverenin yükümlülüğüdür. Uygulamada plan bir sahip belirlemelidir; bu genellikle tesis veya operasyon müdürüdür. Kapı kulübesi, saha sorumlusu ve işaretçiler için görevler tanımlanır. Nakliyeci ve yükleniciler işin içindeyse HSE, tarafların teslimattan önce başlıca riskleri paylaşmasını ve kimin neyi yapacağında anlaşmasını ister.

Araç ve yaya yolu arasında ne kadar mesafe olmalı?

Mevzuat tek bir mesafe vermez. İşyeri Bina ve Eklentileri Yönetmeliği Ek-1, araç yolları ile kapılar ve yaya yolları arasında yeterli mesafe ister; İngiltere'deki reg. 17(3) de ortak yollarda yeterli ayrım ister. HSE'nin yaya yolu bilgi notu tek bir sayı verir: korkuluklar bordürden en az 500 mm geride olmalıdır. Araçların savrulduğu, geri gittiği veya taşan yük taşıdığı yerlerde daha geniş pay gerekir.

İşyeri trafik yönetimi planı ne sıklıkla gözden geçirilmeli?

Bir şey değiştiğinde gözden geçirin: yerleşim, araç türleri, teslimat hacmi, vardiya düzeni, yeni nakliyeci veya yüklenici, her iş kazası veya ramak kala olay. Yılda bir gözden geçirme ve kış aylarından önce bir kontrol makul varsayılanlardır. Planın dayandığı risk değerlendirmesi tehlike sınıfına göre en geç 2, 4 veya 6 yılda bir, değişikliklerde ve kazalardan sonra daha erken yenilenir.

Trafik yönetimi planı ile yol çalışması trafik düzenlemesi arasındaki fark nedir?

İşyeri trafik yönetimi planı, kontrolünüzdeki bir alanda (avlu, depo, fabrika, garaj) hareket eden araç ve yayaları kapsar. Yol çalışması trafik düzenlemesi ise genel kullanımda kamu yolunda veya hemen yanında yapılan iş için kullanılan levha, koni, bariyer ve yönlendiricileri anlatır. Bir inşaat projesi ikisine birden ihtiyaç duyabilir: biri sahanın kendisi, biri girişindeki yol çalışması için.


Sonuç

İşyeri trafik yönetimi planı basit bir soruyu cevaplar: araçlar nereden gider, insanlar nereden gider ve karşılaştıkları yerlerde ne olur? Cevabın büyük kısmı bir çizimdir. Ortadan kaldırabildiğiniz karşılaşmaları tek yönlü döngü, şoför bekleme odası ve binanın doğru tarafındaki kapılarla kaldırın; kalanları yaya yolları, bariyerler ve yayaya kapalı alanlarla ayırın; kuralları, ikaz seslerini ve yelekleri ancak bundan sonra ekleyin.

Kurgusal dağıtım sahasında altı kesişme noktası plandan önce 135 ile 540 arasında puan aldı. Beşi yerleşim değişiklikleriyle "olası" veya altına indi; "önemli" kalan tek maddenin de isimle belirlenmiş bir sonraki adımı var. Bir plan böyle görünmelidir: somut, çizilmiş, sahibi belli ve gözden geçirilen.

Planınızı bir saha denetim kontrol listesine çevirmek, bulduklarınızı fotoğraf üzerinde işaretlemek ve bir sonraki teslimat dalgasından önce tesis müdürüne puanlanmış bir rapor göndermek için FindRisk'i indirin.

FindRisk'i Dene

Güvenlik iş akışınızı modernleştirmeye hazır mısınız?

Yapay zeka destekli risk değerlendirmeleri yapın, raporları anında oluşturun ve ekibinizi güvende tutun — her yerde, her zaman.