İlkyardımcı Sayısı: Hesaplama, Vardiya ve İhtiyaç Değerlendirmesi
İlkyardımcı sayısı, İlkyardım Yönetmeliği'nin 19. maddesine göre işyerinin tehlike sınıfından hesaplanır: az tehlikeli işyerlerinde her 20 çalışan için 1, tehlikeli işyerlerinde her 15 çalışana kadar 1, çok tehlikeli işyerlerinde her 10 çalışana kadar 1 ilkyardımcı bulundurmak zorunludur. Oran asgaridir; vardiya, izin, uzak saha ve ambulansın varış süresi ihtiyaç değerlendirmesiyle ayrıca planlanır.
Çoğu işyerinde duvarda bir ilk yardım dolabı ve dosyada birkaç ilkyardımcı belgesi vardır. Ama belgelerin kaçının gece vardiyasında sahada olduğu, kimin belgesinin ne zaman bittiği ya da ambulansın yükleme rampasına kaç dakikada ulaştığı çoğu zaman yazılı değildir. Oranı tutturmak ile yaralıya zamanında ulaşmak aynı şey değil.
Bu rehberde Yönetmelikteki oranları ve hesabı, vardiya ve yedek planlamasını, 27.12.2025 değişikliğiyle güncelleme eğitimi süresinde değişen kuralı, ilk yardım ihtiyaç değerlendirmesinin beş adımını ve 70 kişilik bir metal imalat atölyesi için doldurulmuş bir örneği bulacaksınız. Uluslararası iyi uygulama olarak İngiltere, ABD ve AB kurallarını da yan yana veriyoruz.
Dolapta Malzeme Var, Vardiyada İlkyardımcı Yok
Bu rehber için kurgulanmış bir metal imalat atölyesi düşünün. İlk yardım dolabı idari binada. İki ilkyardımcının ikisi de gündüz vardiyasında ve biri bu hafta izinde. Akşam vardiyasında 22 kişi, bir abkant pres, taşlama tezgâhları ve bir yağ alma teknesi var. Bu vardiyada ilk yardım eğitimi almış kimse yok.
Saat 20.40'ta bir montajcı kolunu sac kenarında derin biçimde kesiyor. Arkadaşları dolabın yerini biliyor ama ciddi kanamanın nasıl durdurulacağını bilmiyor. Vardiya amiri ambulansı arıyor, sonra dakikalarca kapı şifresini arıyor. En yakın acil servisin 20 dakika uzakta olduğu ve akşam vardiyasının ilkyardımcısız kaldığı hiçbir yere yazılmamış.
Kâğıt üzerinde belki eksik yok: dolap var, belgeli kişi var. Eksik olan, kimin ne zaman sahada olacağı ve yardımın kaç dakikada geleceği sorusunun hiç sorulmamış olması. İlk yardım ihtiyaç değerlendirmesi tam olarak bu soruyu cevaplar.
İlk Yardım İhtiyaç Değerlendirmesi Nedir?
İlk yardım ihtiyaç değerlendirmesi, işyerinde olabilecek yaralanma ve hastalıkları, o anda müdahale edecek kişileri ve profesyonel yardımın ne kadar uzakta olduğunu sistemli biçimde gözden geçiren çalışmadır. Sonucu kısa bir karar listesidir: kişiler, eğitim, malzeme, oda ve bilgilendirme.
Genel risk değerlendirmesinden ayrıdır ama onun çıktısıyla beslenir. Risk değerlendirmesi neyin ters gidebileceğini söyler; ihtiyaç değerlendirmesi ters gittiğinde müdahaleyi planlar. Türkiye'de ilkyardımcı sayısı oranla belirlendiği için bu değerlendirme mevzuatta ayrı bir belge adıyla geçmez. Yine de oranın hangi vardiyada nasıl karşılanacağını, malzemenin nereye konacağını ve dış kuruluşlarla irtibatı göstermenin en düzenli yolu budur.
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| İlkyardımcı | İlkyardım eğitimi alıp ilkyardımcı belgesi almış, tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut araç gereçlerle ilaçsız uygulama yapan kişi (İlkyardım Yönetmeliği Madde 4) |
| İlk yardım ekibi | İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'teki dört ekipten biri; destek elemanları İlkyardım Yönetmeliği esaslarına göre görevlendirilir |
| Destek elemanı | Söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım ekiplerinde görevlendirilen, özel eğitimli çalışan |
| Atanmış kişi (appointed person) | İngiltere'de, eğitim şartı olmadan ilk yardım düzenlemelerinden sorumlu tutulan ve acil servisi çağıran kişi; Türk mevzuatında karşılığı yoktur |
Mevzuat Ne İstiyor?
6331 sayılı Kanun Madde 11
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (RG 30.06.2012, 28339) Madde 11(1)(c) işverene, işyerinin büyüklüğü ve taşıdığı özel tehlikelere göre ilk yardım dahil acil durum konularında uygun donanıma sahip, eğitimli ve yeterli sayıda kişiyi görevlendirme, araç gereci sağlama, eğitim ve tatbikat yaptırma ve ekiplerin her zaman hazır bulunmasını sağlama yükümlülüğü verir. Madde 11(1)(ç) ise özellikle ilk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele için işyeri dışındaki kuruluşlarla irtibatın düzenlenmesini ister.
İlkyardım Yönetmeliği Madde 19: oranlar
Sağlık Bakanlığı'nın İlkyardım Yönetmeliği (RG 29.07.2015, 29429) Madde 19(1), iş sağlığı ve güvenliği kapsamında şu oranlarda ilkyardımcı bulundurmayı zorunlu tutar:
| Tehlike sınıfı | Madde 19(1) ifadesi | 12 çalışan | 30 çalışan | 48 çalışan |
|---|---|---|---|---|
| Az tehlikeli | "her 20 çalışan için 1 ilkyardımcı" | 1 | 2 | 3 |
| Tehlikeli | "her 15 çalışana kadar 1 ilkyardımcı" | 1 | 2 | 4 |
| Çok tehlikeli | "her 10 çalışana kadar 1 ilkyardımcı" | 2 | 3 | 5 |
"Kadar" ifadesi nedeniyle tehlikeli sınıfta 16. çalışanla, çok tehlikeli sınıfta 11. çalışanla ikinci ilkyardımcı gerekir; hesap yukarı yuvarlanır. Az tehlikeli sınıfın ifadesi farklıdır ("her 20 çalışan için"), ama uygulamada da güvenli okuma yukarı yuvarlamaktır. Bu oranlar 2020 ve 2025 değişikliklerinde değişmedi.
Eğitim ve belge süresi: 2025 değişikliği
- Eğitim süresi: İlkyardım eğitimi 16 saattir (Madde 20(2)(a), 27.08.2020 tarihli ve 31226 sayılı RG ile yenilenen haliyle).
- Geçerlilik: İlkyardımcı belgesinin geçerlilik süresi üç yıldır (Madde 23(1)(a)).
- Güncelleme eğitimi: Eski metin güncelleme eğitiminin süre bittikten sonra en geç 3 ay içinde alınmasını istiyordu. 27.12.2025 tarihli ve 33120 sayılı RG'de yayımlanan değişiklikle "bitimini takiben en geç" ibaresi "bitiminden önceki" olarak değiştirildi. Artık güncelleme eğitimi, geçerlilik süresinin bitiminden önceki 3 ay içinde alınmalı. İnternetteki kaynakların çoğu hâlâ eski kuralı yazıyor.
Acil Durumlar Yönetmeliği: ilk yardım ekibi ve vardiya
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik (RG 18.06.2013, 28681) Madde 11(5), işverenin ilk yardım konusunda İlkyardım Yönetmeliği esaslarına göre destek elemanı görevlendireceğini söyler. Madde 11(8) ise destek elemanları ve varsa yedekleri belirlenirken işyerindeki vardiya düzeninin dikkate alınmasını ister.
Sık yapılan bir karışıklık: söndürme, kurtarma ve koruma ekipleri için çok tehlikeli her 30, tehlikeli her 40, az tehlikeli her 50 çalışana kadar en az birer destek elemanı gerekir (Madde 11(3)). Bu 30/40/50 oranı ilk yardım ekibine uygulanmaz; ilk yardım için 10/15/20 oranı geçerlidir.
İşyeri Bina ve Eklentileri Yönetmeliği: oda ve malzeme
İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik (RG 17.07.2013, 28710) Ek-1:
- 58: İşyerinin büyüklüğü, yapılan işin niteliği ve kaza riskine göre bir ya da daha fazla ilk yardım ve acil müdahale odası bulunması sağlanır.
- 59: Odalar yeterli ilk yardım malzemesi ve ekipmanıyla donatılır, sedyeler kullanıma hazır tutulur ve Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği'ne uygun işaretlenir.
- 60: Çalışma şartlarının gerektirdiği her yerde ilk yardım ekipmanı kolay erişilebilir yerlerde bulundurulur ve işaretlenir; acil servis adresleri ve telefon numaraları görünür yerlerde bulunur.
Uluslararası iyi uygulama
| İngiltere | ABD (OSHA) | AB | |
|---|---|---|---|
| Ana kural | Health and Safety (First-Aid) Regulations 1981, reg. 3 | 29 CFR 1910.151 | 89/391/AET Madde 8; 89/654/AET Ek I madde 19 |
| Sayı nasıl belirlenir | İhtiyaç değerlendirmesiyle: koşullara göre "yeterli ve uygun" | Mesafeyle: yakında klinik, hastane veya müdahale ekibi yoksa eğitimli kişi | İşletmenin büyüklüğü ve özel tehlikelerine göre "yeterli" |
| Özel ekipman | Değerlendirme belirler | Aşındırıcı maddelerde göz ve vücut yıkama imkânı zorunlu (1910.151(c)) | Gerektiğinde ilk yardım odası |
İngiltere'de HSE sayı için kesin kural olmadığını açıkça söyler. ABD'de OSHA, 2007 tarihli yorum yazısında "yakınlık" şartını acil bakımın işyerinden en fazla 3–4 dakika içinde ulaşabilmesi olarak yorumladığını belirtir; ofis gibi ciddi yaralanma ihtimali düşük yerlerde 15 dakikaya kadar makul olabilir. Bu yaklaşım Türkiye'deki oranın üstüne konacak iyi bir ölçüttür: oran tutuyor ama ambulans 20 dakikada geliyorsa, sahadaki ilkyardımcıların sayısı ve eğitim seviyesi daha da önem kazanır.
İlk Yardım İhtiyaç Değerlendirmesi 5 Adımda
- Tehlikeleri ve kaza geçmişini çıkarın. Risk değerlendirmesindeki önemli tehlikeleri alın ve her birinin hangi yaralanmaya yol açacağını yazın: makineden ciddi kanama, sıcak işten yanık, göze kimyasal sıçraması, düşme, ezilme, elektrik çarpması. Hastalıkları da ekleyin: kalp durması, astım krizi, diyabet krizi, ruhsal kriz. Son birkaç yılın iş kazası raporlarını ve ramak kala kayıtlarını okuyun.
- Kişileri ve çalışma düzenini çıkarın. Bordrodaki sayıyı değil, her vardiyada sahada olan kişiyi sayın. Hafta sonu ve fazla mesai, alt işveren çalışanları, ziyaretçiler, sahaya giden ekipler ve yalnız çalışanlar listeye girsin. İlkyardımcıların yıllık izinlerini ve rapor günlerini de hesaba katın.
- Acil bakıma uzaklığı ölçün. Ambulans sahanın en uzak noktasına, kapı, şifre ve binayı bulma dahil kaç dakikada ulaşır? En yakın acil servis nerede? 6331 Madde 11(1)(ç)'deki dış kuruluşlarla irtibat düzenlemesi bu adımın çıktısıdır.
- Düzenlemeye karar verin. Her vardiya için ilkyardımcı sayısı (oran + yedek), ilk yardım dolapları ve yerleri, araç ve saha çantaları, göz duşu ve acil duş, karar verirseniz otomatik eksternal defibrilatör (OED), ilk yardım odası ve yardımın nasıl çağrılacağı.
- Kaydedin, duyurun, gözden geçirin. Kararları gerekçeleriyle yazın, ilkyardımcıların adlarını ve yerlerini asın, yeni başlayanlara anlatın ve gözden geçirme tetikleyicilerini belirleyin.
1–3. adımlar kanıttır, 4. adım karardır. Biri neden iki değil dört ilkyardımcı olduğunu sorduğunda cevap ilk üç adımda yazılı olmalı.
Vardiya, İzin ve Yedek: Sayı Nasıl Hesaplanır?
Yönetmelik vardiyalardan söz etmez. Güvenli okuma, oranı aynı anda sahada olan kişilere uygulamaktır: her vardiyanın kendi ilkyardımcıları olur. Bunun dayanağı, ilk yardım ekibinin de Acil Durumlar Yönetmeliği'ndeki ekiplerden biri olması ve Madde 11(8)'in destek elemanları ile yedekleri belirlenirken vardiya düzeninin dikkate alınmasını istemesidir. 6331 Madde 11(1)(c) de ekiplerin "her zaman hazır" bulunmasını ister.
Hesap üç adımdır:
- Vardiya başına sayı. Her vardiyadaki kişi sayısını (ziyaretçi ve alt işveren dahil) orana bölün, yukarı yuvarlayın.
- Yedek. Her vardiyaya en az bir yedek ilkyardımcı ekleyin. Yıllık izin, rapor ve vardiya değişikliği bir yıl içinde mutlaka olur.
- Belge takvimi. Her ilkyardımcının belge bitiş tarihini yazın. Güncelleme eğitimi bitişten önceki 3 ay içinde alınmazsa o kişi sayıdan düşer; takvimi buna göre kurun.
Toplam çalışan sayısına göre hesap çoğu zaman eksik kalır. Aşağıdaki örnekte toplamdan 5 çıkıyor, vardiya bazında 6 ve yedeklerle 8.
Örnek: 70 Kişilik Metal İmalat Atölyesi
Bu, yöntemi göstermek için kurgulanmış bir işyeridir. Tehlike sınıfı örnek olarak "tehlikeli" kabul edilmiştir; kendi işyerinizin sınıfını NACE koduna göre kontrol edin.
İşyeri: 70 çalışan. Gündüz vardiyası 48 (6 idari personel ve müşteri sahalarında çalışan 2 montajcı dahil), akşam vardiyası 22. Lazer kesim, abkant pres, kaynak bölmeleri, taşlama, forkliftle yükleme, aşındırıcı alkali temizleyici kullanılan küçük bir yağ alma alanı ve bir asma kat depo. Gündüz sahada 8'e kadar ziyaretçi ve alt işveren çalışanı. En yakın acil servis karayoluyla yaklaşık 20 dakika; akşamları ana kapı kilitli.
Doldurulmuş ihtiyaç değerlendirmesi
| Etken | Tespit | Karar |
|---|---|---|
| Tehlikeler | Sac kenarı ve bıçaklardan derin kesikler, abkant preste ezilme ve uzuv kopması, kaynakta yanık ve ark gözü, taşlamada göze çapak, asma kattan düşme, forklift çarpması | İlkyardımcılar ciddi kanama, yanık, göz yaralanması ve kırıklar konusunda pratik yapmış olsun; tatbikatlarda bu senaryolar çalışılsın |
| Kimyasallar | Yağ alma alanında aşındırıcı alkali temizleyici | Yağ alma alanında şebekeye bağlı göz duşu ve el duşu; taşlama tezgâhlarında göz yıkama şişeleri (kimyasal güvenliği) |
| Kaza geçmişi | 3 yıllık kayıt: çoğu kesik ve göze yabancı cisim, bir el ezilmesi, iki bayılma | Eğitim odağı doğrulandı; her üretim dolabına göz yıkama seti eklendi |
| Vardiya başına kişi | Gündüz 48, akşam 22, hafta sonu mesaisi 6–10 | İlkyardımcı sayısı vardiya bazında, hafta sonu mesaisi dahil hesaplandı |
| İzin ve devamsızlık | Kişi başı yılda 4–5 hafta izin, vardiya değişimleri | Her vardiyaya bir yedek; vardiya amiri vardiya başında ilkyardımcı varlığını kontrol eder |
| Saha dışı çalışma | Müşteri sahalarında 2 montajcı | Kişisel ilk yardım çantası; iki montajcı da ilkyardımcı; müşterinin düzenlemesi varsa ona dahil olurlar |
| Yalnız çalışma | Cumartesi tek başına çalışan bakım teknisyeni | Düzenli haber verme sistemi (yalnız çalışma); teknisyen ilkyardımcı |
| Diğer kişiler | Gündüz 8'e kadar ziyaretçi ve alt işveren çalışanı | Gündüz sayımına dahil; ziyaretçilere girişte yardımın nasıl çağrılacağı anlatılır |
| Acil bakıma uzaklık | Acil servis yaklaşık 20 dk; akşam kapı kilitli | ABD ölçütüne göre "yakın" değil; kapı bilgisi ve saha krokisi önceden ambulans hizmetiyle paylaşılır, akşam vardiya amiri ambulansı kapıda karşılar |
| Oda | Tedavi yeri yok; yaralı yemekhanede oturtuluyor | İdari binada sedye girişine uygun, muayene sedyeli ve lavabolu, işaretli küçük bir ilk yardım odası (Ek-1 madde 58–59) |
| Malzeme | Sadece idari binada bir dolap | Her üretim alanına (kesim, kaynak, pres, sevkiyat) birer dolap, idari binaya ve forklift alanına birer dolap; numaralı ve aylık ilk yardım çantası kontrol listesinde |
| Bilgilendirme | İlkyardımcıların kim olduğu yazılı değil | Her dolapta ve yemekhanede ad, vardiya ve fotoğraflı liste; acil servis adresi ve telefonları (Ek-1 madde 60); işe girişte ve bir işbaşı konuşmasında anlatılır |
İlkyardımcı hesabı
- Toplam çalışan üzerinden: 70 ÷ 15 = 4,7 → 5 ilkyardımcı. Kâğıt üzerinde oran tutuyor, ama beşi de gündüz çalışıyorsa akşam vardiyası boş kalıyor.
- Vardiya bazında: gündüz 48 → 4, akşam 22 → 2. Sahada aynı anda 6 ilkyardımcı.
- Yedeklerle: her vardiyaya bir yedek, toplam 8 kişi eğitilir. Belge bitiş tarihleri bir tabloda tutulur; güncelleme eğitimleri bitişten önceki 3 ay içinde planlanır.
- Uluslararası karşılaştırma: İngiltere'de sabit sayı yok, ama makine kaynaklı yaralanmalar, 20 dakikalık ambulans süresi ve iki vardiya aynı sonucu gösterir. ABD'de acil bakım 3–4 dakika içinde değil, bu yüzden her vardiyada eğitimli kişi gerekir; yağ alma alanındaki göz ve vücut yıkama imkânı da 1910.151(c) gereği zorunludur.
Aritmetik kolay. Değerlendirmeyi işe yarar kılan, her kararın yanında gerekçesinin yazılı olması.
İlk Yardım Dolabı, Göz Duşu ve İlk Yardım Odası
Dolap ve çanta. Bu yazıda dayandığımız metinler (6331, İlkyardım Yönetmeliği, İşyeri Bina ve Eklentileri Yönetmeliği) işyeri ilk yardım dolabının içeriğini tek tek saymaz: Ek-1 madde 59 ilk yardım odasında "yeterli" malzeme ve ekipman, madde 60 ise çalışma şartlarının gerektirdiği her yerde kolay erişilebilir ekipman ister. Uluslararası iyi uygulama olarak HSE'nin düşük tehlikeli işler için önerdiği asgari içerik şudur: genel bilgi broşürü, tek tek paketli steril yara bantları, steril göz pedleri, üçgen sargılar, çengelli iğneler, büyük ve orta boy steril ilaçsız yara pedleri ve tek kullanımlık eldivenler. HSE bunun yalnızca önerilen bir liste olduğunu vurgular. OSHA'nın bağlayıcı olmayan Ek A'sı ANSI Z308.1 standardına işaret eder ve büyük veya çok bölümlü işlerde ek dolap gereğinin değerlendirilmesini ister. Tehlikelerinizin gerektirdiğini ekleyin: yanık pedleri, göz yıkama, büyük travma pedleri.
Yer. Dolaplar yaralanmanın olacağı yere yakın, ilk yardım güvenlik işaretiyle işaretli ve kilitsiz olmalı. Ek-1 madde 60 ekipmanın kolay erişilebilir ve işaretli olmasını, acil servis adres ve telefonlarının görünür yerde bulunmasını ister.
Araç ve saha çantası. HSE, uzun mesafe yolculuk yapan veya sürekli hareket halindeki çalışanların kişisel ilk yardım çantası taşımasını önerir.
Göz duşu ve acil duş. Aşındırıcı maddelerin göze veya vücuda ulaşabileceği yerlerde OSHA çalışma alanında hızlı yıkama imkânını zorunlu tutar. Türkiye'de bu karar risk değerlendirmesi ve Ek-1 madde 60'taki "çalışma şartlarının gerektirdiği her yer" ilkesiyle verilir. Aşındırıcı kullanılan yerde duvardaki bir şişe, şebekeye bağlı bir göz duşunun yerini tutmaz.
İlk yardım odası. Ek-1 madde 58, işyerinin büyüklüğü, işin niteliği ve kaza riskine göre bir veya daha fazla ilk yardım ve acil müdahale odası ister; madde 59 odada yeterli malzeme ve kullanıma hazır sedye arar. HSE de odayı genellikle büyük veya tehlikesi yüksek işyerlerinde öngörür: muayene sedyesi, yıkanabilir yüzeyler, ısıtma, havalandırma, aydınlatma, tercihen lavabo ve ambulansın kolay yanaşabileceği bir konum.
Değerlendirme Ne Zaman Yenilenir?
İlk yardım düzenlemesi için ayrı bir yenileme süresi yoktur. Ona girdi veren bir şey değiştiğinde gözden geçirin:
- yeni bir süreç, makine veya kimyasal ya da risk değerlendirmesinde yeni bir tehlike
- çalışan sayısında, vardiya düzeninde veya çalışma saatlerinde değişiklik (tehlike sınıfına göre bir eşik aşıldığında sayı hemen artar)
- bir ilkyardımcının ayrılması, vardiya değiştirmesi ya da belgesinin bitişine 3 aydan az kalması
- yeni bir binaya taşınma veya yeni bir uzak saha
- ilk yardımın geç kaldığı, eksik ya da yanlış yapıldığı bir olay
- en yakın acil servisin veya ambulans erişiminin değişmesi
Belge takvimine özellikle dikkat edin. 2025 değişikliğinden sonra güncelleme eğitimi süre bittikten sonra değil, bitişten önceki 3 ay içinde alınmalı. Takvimi kaçırılan bir belge, vardiyanın orandan düşmesi demektir.
Sık Yapılan Hatalar
1. Bordroya göre saymak
70 çalışan ve 5 ilkyardımcı yeterli görünür, ta ki beşi de gündüz çalışana kadar. Vardiya bazında, hafta sonu ve fazla mesai dahil sayın.
2. Yedeksiz plan
Her ilkyardımcının her gün işte olduğunu varsayan bir plan ilk izin döneminde çöker. Her vardiyaya en az bir yedek koyun.
3. Destek elemanı oranıyla ilkyardımcı oranını karıştırmak
Söndürme, kurtarma ve koruma ekipleri için 30/40/50 oranı geçerlidir; ilk yardım için 10/15/20. İlk yardım ekibini 40 kişiye bir hesaplamak, tehlikeli bir işyerinde gerekenin yarısından azını bulundurmak demektir.
4. Eski güncelleme kuralına göre takvim
"Belge bitince 3 ay içinde yenileriz" artık doğru değil. 27.12.2025 değişikliğinden sonra güncelleme bitişten önceki 3 ay içinde yapılır.
5. Oranı yeterli saymak
Oran asgaridir. Ambulansın 20 dakikada geldiği, makine yaralanması riski yüksek bir sahada oranın üstünde ilkyardımcı, daha sık tatbikat ve oranın söylemediği ekipman (göz duşu, OED) gerekebilir. 6331 Madde 11 sayının işyerinin büyüklüğüne ve özel tehlikelerine göre "yeterli" olmasını ister.
6. Sahada olmayanları unutmak
Montaj ekipleri, şoförler, yalnız çalışan bakım personeli ve ziyaretçiler kolayca dışarıda kalır. Hepsini listeye alın.
7. Kilitli, boş veya tarihi geçmiş dolap
Kilitli bir odadaki ya da steril pedlerinin tarihi geçmiş dolap, dolap sayılmaz. Her dolabı numaralayın, ayda bir ve her kullanımdan sonra kontrol edin.
FindRisk ile İlk Yardım Kontrolleri
İhtiyaç değerlendirmesi ancak dolaplar, işaretler, göz duşları ve ilkyardımcı listeleri yerinde kaldıkça doğru kalır. FindRisk ile ilk yardım düzenlemeleriniz için yapay zekâyla bir denetim kontrol listesi oluşturabilir, saha turunda telefondan doldurabilirsiniz.
Eksik bir dolap, önü kapatılmış bir göz duşu ya da güncel olmayan bir ilkyardımcı listesi gördüğünüzde tehlikeyi doğrudan fotoğraf üzerinde işaretleyip yapay zekâya analiz ettirebilirsiniz. Bulguyu Fine-Kinney yöntemiyle puanlayarak düzeltmeleri riske göre sıralayabilirsiniz.
FindRisk ardından saniyeler içinde profesyonel bir rapor üretir; ihtiyaç değerlendirmesinin gözden geçirme kaydına eklemeye hazırdır. iOS ve Android'de kullanılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaç çalışana bir ilkyardımcı gerekir?
İlkyardım Yönetmeliği Madde 19'a göre az tehlikeli işyerlerinde her 20 çalışan için 1, tehlikeli işyerlerinde her 15 çalışana kadar 1, çok tehlikeli işyerlerinde her 10 çalışana kadar 1 ilkyardımcı bulundurmak zorunludur. Hesap yukarı yuvarlanır: tehlikeli sınıfta 16 çalışanla ikinci ilkyardımcı gerekir. Vardiyalı işyerlerinde oranı her vardiyaya ayrı uygulamak ve yedek eklemek güvenli yaklaşımdır.
İlkyardımcı belgesi kaç yıl geçerlidir?
İlkyardımcı belgesi üç yıl geçerlidir (Madde 23). 27.12.2025 tarihli ve 33120 sayılı Resmî Gazete'deki değişiklikten sonra güncelleme eğitimi, geçerlilik süresinin bitiminden önceki 3 ay içinde alınmalıdır. Önceki metin süre bittikten sonra 3 ay tanıyordu; bu kural artık geçerli değil.
İlkyardımcı sayısı vardiya bazında mı hesaplanır?
Yönetmelik vardiyayı açıkça düzenlemez. Ancak 6331 Madde 11 ekiplerin her zaman hazır bulunmasını, Acil Durumlar Yönetmeliği Madde 11(8) de destek elemanları ve yedekleri belirlenirken vardiya düzeninin dikkate alınmasını ister. Bu yüzden oranı her vardiyada sahada olan kişilere uygulamak, toplam çalışana uygulamaktan daha güvenlidir.
İlk yardım ekibindeki destek elemanı sayısı da 30/40/50 oranıyla mı belirlenir?
Hayır. Acil Durumlar Yönetmeliği Madde 11(3)'teki 30/40/50 oranı söndürme, kurtarma ve koruma ekipleri içindir. İlk yardım ekibi için Madde 11(5), İlkyardım Yönetmeliği esaslarına göre görevlendirme ister; yani 10/15/20 oranı uygulanır. İlk yardım ekibindeki destek elemanlarını belgeli ilkyardımcılar arasından seçmek, iki yükümlülüğü birlikte karşılamanın en kolay yoludur.
Aynı kişi hem ilkyardımcı hem söndürme ekibinde olabilir mi?
Mevzuat bunu açıkça yasaklamaz, ama acil durumda boşluk yaratabilir. Yangın tahliyesi sırasında söndürme ekibindeki kişi müdahale ederken toplanma yerinde ilk yardım gerekebilir. Görevleri birleştirirseniz her vardiyada iki işi aynı anda yapacak kadar kişi kaldığından emin olun ve bu kararı değerlendirmeye yazın.
İşyerinde ilk yardım odası zorunlu mu?
İşyeri Bina ve Eklentileri Yönetmeliği Ek-1 madde 58, işyerinin büyüklüğü, yapılan işin niteliği ve kaza riskine göre bir veya daha fazla ilk yardım ve acil müdahale odası ister. Sabit bir çalışan eşiği vermez; kararı ihtiyaç değerlendirmesi verir. Oda varsa yeterli malzeme, kullanıma hazır sedye ve işaret gerekir.
Ziyaretçiler ve alt işveren çalışanları sayıma dahil edilir mi?
Madde 19 "çalışan" der. Ancak 6331 Madde 11 acil durum düzenlemelerinin işyerinin büyüklüğüne ve tehlikelerine göre yeterli olmasını ister ve sahadaki herkes yaralanabilir. Alt işveren çalışanları ve düzenli ziyaretçiler, özellikle kalabalık vardiyalarda, değerlendirmeye dahil edilmelidir. AB çerçeve direktifi de işyerinde bulunan diğer kişilerin hesaba katılmasını ister.
Sonuç
İlkyardımcı sayısı tehlike sınıfına göre birkaç saniyede hesaplanır. Zor olan, o sayının her vardiyada, izin döneminde ve gece 20.40'ta da sahada olmasını sağlamaktır. İlk yardım ihtiyaç değerlendirmesi oranı kâğıttan sahaya taşır: kim, hangi vardiyada, hangi malzemeyle ve yardım kaç dakikada gelecek.
Yukarıdaki beş adımı ve doldurulmuş örneği şablon olarak kullanın: vardiya bazında sayın, yedek ekleyin, belge bitiş tarihlerini 2025 kuralına göre takvime bağlayın, dolapları ve göz duşlarını yaralanmanın olacağı yere koyun ve listeleri asın. Değişiklik olduğunda değerlendirmeyi yenileyin.
İlk yardım denetim kontrol listenizi oluşturmak, eksik dolapları ve önü kapatılmış göz duşlarını fotoğrafla kaydetmek ve raporu aynı gün göndermek için FindRisk'i indirin.
FindRisk'i Dene
Güvenlik iş akışınızı modernleştirmeye hazır mısınız?
Yapay zeka destekli risk değerlendirmeleri yapın, raporları anında oluşturun ve ekibinizi güvende tutun — her yerde, her zaman.
